Güncellendi: 2 Kasım 2026. Metin; Rekabet Kurumu duyuruları, 4054 sayılı Kanun ile İtalya ve Avrupa Komisyonu açıklamalarıyla karşılaştırıldı, kaynaklara bağlantı verildi. Kararı önce basın değil, 5 Haziran 2026'da Kurum'un kendisi duyurdu. Karar numaraları 26-18/536-M (soruşturma) ve 26-18/536-193'tür (geçici tedbir). Avrupa dosyasının anlatımına Meta'nın Mart 2026'daki ücretli erişim değişikliği ve beş iş günlük süre eklendi. Türkiye'nin ilk müdahale edenler arasında olduğu iddiası, WhatsApp'ın Türkiye'deki yaygınlığına ilişkin ifade, kullanıcıların rakip asistanlara "ulaşmaya devam edebileceği" iddiası ve aynı noktayı tekrar eden bölümler çıkarıldı. Meta'nın karara uyup uymadığı kamuya açık değildir. Meta'nın Komisyon kararına karşı açtığı dava eklendi.

Düzeltme (19 Ekim 2026): Yazının ilk sürümü Avrupa Komisyonu'ndaki dosyayı yalnızca bir soruşturma olarak anlatıyordu; Komisyon'un 9 Haziran 2026'da Meta'ya rakip yapay zekâ asistanlarının WhatsApp erişimini yeniden sağlamasını emreden kendi geçici tedbirlerini aldığı bilgisi eklendi.

Rekabet Kurulu, 14 Mayıs 2026'da Meta hakkında soruşturma açtı ve aynı toplantıda WhatsApp'taki rakip yapay zekâ asistanlarıyla ilgili geçici tedbir kararı verdi. Rekabet Kurumu kararı 5 Haziran 2026'da duyurdu. Geçici tedbir geçici bir önlemdir. Kurul, Meta'nın hukuka aykırı davrandığına henüz karar vermedi; soruşturma sürüyor.

Rekabet Kurulu ne karar verdi?

Kurul iki karar aldı. 26-18/536-M sayılı kararla, 4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca, tek ekonomik bütünlük sayılan Meta Platforms, Inc., Meta Platforms Ireland Limited, WhatsApp LLC ve Meta Platforms İstanbul Bilişim Hizmetleri Limited Şirketi hakkında soruşturma açtı. Soru şu: Meta, Meta AI'ı WhatsApp'a entegre edip üçüncü taraf yapay zekâ sağlayıcılarının WhatsApp üzerinden hizmet vermesini engelleyerek hâkim durumun kötüye kullanılmasını yasaklayan 6. maddeyi ihlal etti mi?

Kurul ayrıca önaraştırma sonunda, üçüncü taraf genel amaçlı üretken yapay zekâ sohbet robotlarının WhatsApp'ta yapay zekâyı birincil hizmet olarak sunmasının engellenmesini ihlale işaret eden ciddi bulgu saydı. 26-18/536-193 sayılı kararla Meta'ya, bu hizmetlerin sunulmasını fiilen ve ekonomik olarak zorlaştırmayacak koşulları oluşturmasını emretti. Kurum'un İngilizce duyurusu da gerekçeli kararın tebliğinden itibaren bir aylık süre tanındığını, sonrasında 17. madde uyarınca para cezası uygulanacağını belirtiyor. Kararı karar notumuzda da özetledik.

Hangi WhatsApp koşulları tartışılıyor?

Uyuşmazlık, şirketlerin WhatsApp'ta müşterileriyle konuşmak için kullandığı WhatsApp Business Solution arayüzüyle ilgili. Avrupa Komisyonu'na göre Meta'nın Ekim 2025'te duyurduğu politika, yapay zekâ sunulan asıl hizmet olduğunda sağlayıcıların bu arayüzü kullanmasını yasaklıyor. Otomatik müşteri desteği gibi yardımcı işlerde yapay zekâ kullanımı serbest kalıyor. Politika yeni sağlayıcılara 15 Ekim 2025'ten, mevcut sağlayıcılara 15 Ocak 2026'dan itibaren uygulandı; Meta AI ise WhatsApp'ta kaldı.

Kurul nasıl gerekçelendirdi?

Geçici tedbir kararının tam metni Kurum'un sitesinde bulunamadı. Bu bölüm bu nedenle 26 Ağustos 2026'da yayımlanan bir hukuk bürosu özetine dayanıyor. Bu ikincil bir kaynaktır ve öyle okunmalıdır.

  • Pazar ve hâkimiyet. Özete göre Kurul, Türkiye'de tüketici iletişim hizmetleri pazarını tanımladı ve kullanıcı tabanı, kullanım yoğunluğu, ağ etkileri ve geçiş engellerine dayanarak Meta'yı bu pazarda hâkim saydı.
  • Yapay zekâ pazarı. Özete göre Kurul tanımı açık bıraktı ve genel amaçlı üretken yapay zekâ sohbet robotları ve asistanları için olası bir pazardan söz etti.
  • Zarar. Özete göre Kurul, WhatsApp'ı önemli bir dağıtım kanalı, üçüncü taraf platformlara dayanan sağlayıcılar için ise vazgeçilmeze yakın olabilecek bir kanal olarak gördü. Rakipler dışarıda kalırken Meta AI kullanıcı ve veri kazanabilirdi.
  • Erişimin bedeli. Özete göre Kurul, mesaj başına ücretin yasak gibi işleyebileceği yönündeki Komisyon kaygısına atıf yaptı ve tedbiri ekonomik engelleri de kapsayacak biçimde kurdu.

İtalya ve Avrupa Komisyonu ne yaptı?

İkisi de aynı davranış için, farklı koşullarla geçici tedbir kararı verdi.

  • İtalya. Rekabet otoritesi dosyayı Temmuz 2025'te açtı, 25 Kasım 2025'te genişletti ve 24 Aralık 2025 tarihli açıklamasına göre Meta'ya koşulları derhal askıya almasını emretti.
  • Avrupa Komisyonu. Aralık 2025'te İtalya dışındaki Avrupa Ekonomik Alanı'nı kapsayan bir soruşturma açtı. 9 Haziran 2026 tarihli açıklamasına (AT.41034 sayılı dosya) göre Meta rakip asistanları 4 Mart 2026'da ücret karşılığında yeniden kabul etti; bu ücret ilk bakışta önceki yasakla aynı sonucu doğuruyor. Komisyon, erişimin ücretsiz olduğu 15 Ekim 2025 öncesi koşullarla beş iş günü içinde yeniden sağlanmasını ve nihai karara kadar sürdürülmesini emretti.

Türkiye'deki ifade farklı. Duyuruya göre ölçüt önceki koşullar veya ücretsiz erişim değil. Tedbir, hizmetin sunulmasını fiilen ve ekonomik olarak zorlaştırmayan koşullar istiyor. Bu ölçütün bir ücrete nasıl uygulanacağı dosyanın açık noktalarından biri.

Meta, Avrupa dosyasına itiraz ediyor. Nisan 2026'da basına yansıyan açıklamasında bir Meta sözcüsü, Avrupalı küçük işletmelerin OpenAI'ın faturasını ödememesi gerektiğini söyledi ("Small European businesses shouldn't foot OpenAI's bill."). Meta'ya danışmanlık yapan hukuk bürosuna göre Meta, Komisyon'un geçici tedbir kararına karşı Ağustos 2026'da AB Genel Mahkemesi'nde dava açtı. Meta'nın Türkiye'deki tedbire ilişkin kamuya açık bir açıklaması bulunamadı.

4054 sayılı Kanun'un hangi maddeleri uygulanıyor?

Kurul 6, 9 ve 17. maddelere dayanıyor; dosya 16, 43 ve 55. maddeleri de ilgilendirebilir.

  • 6. madde hâkim durumun kötüye kullanılmasını yasaklar. Hâkim olmak tek başına hukuka aykırı değildir. Kötüye kullanma örnekleri arasında rakiplerin faaliyetlerini zorlaştırmak da vardır.
  • 9. maddenin dördüncü fıkrası, nihai karara kadar ciddi ve telafi edilemez zarar doğma ihtimali varsa geçici tedbire izin verir. Tedbir ihlalden önceki durumu korumalı ve nihai kararın kapsamını aşmamalıdır.
  • 17. madde, geçici tedbire uyulmayan her gün için yıllık gayri safi gelirin onbinde beşi oranında para cezası öngörür.
  • 16. madde, ihlal tespit edilirse yıllık gayri safi gelirin yüzde onuna kadar para cezasına izin verir.
  • 43. madde, soruşturma için altı ay ve bir defaya mahsus altı aya kadar ek süre öngörür. Taahhüt ve uzlaşmayı da düzenler.
  • 55. madde, yargı yoluna başvurmanın Kurul kararını durdurmadığını söyler. İdari yaptırım kararlarına karşı dava yetkili idare mahkemesinde açılır.

Kurul daha önce Meta'ya karşı işlem yaptı mı?

Evet. Okuduğumuz duyurular daha önceki iki geçici tedbiri kaydediyor. Ocak 2021'de soruşturma açtı ve WhatsApp'ın Türkiye'deki kullanıcılara getirdiği veri paylaşım koşullarını durdurdu. Şubat 2024'te Meta'ya Threads ve Instagram verilerini birleştirmemesini emretti. Kurum'un duyurusuna göre Meta bunun üzerine Threads'in Türkiye'deki faaliyetlerini askıya aldı, tedbire uyulmayan dönem için para cezası aldı ve Kasım 2024'te bağlayıcı hâle gelen taahhütler sundu. Kurul, 10 Haziran 2026'da Meta'nın Threads'i yeniden sunma planını bu taahhütlere uygun buldu.

Kurul, Google'ın kendini kayırmasını da örneğin yerel arama ve alışveriş karşılaştırma alanlarında inceledi.

Dijital Piyasalar Tüzüğü veya Türkiye'deki benzeri bunu değiştirir miydi?

Bugünkü olgular bakımından hayır. AB'nin Dijital Piyasalar Tüzüğü, kötüye kullanmanın kanıtlanmasını beklemeden belirlenmiş geçit bekçilerine kurallar koyar ve WhatsApp bu kapsamda belirlenmiştir. Tüzüğün 7. maddesi mesajlaşma hizmetleri arasındaki birlikte çalışabilirlikle ilgilidir. Bir iş arayüzünü kullanan yapay zekâ sohbet robotlarını doğrudan düzenlemez ve Komisyon bu dosyayı ABİHA'nın 102. maddesi kapsamında açmıştır.

Türkiye'de dijital piyasalara ilişkin 4054 sayılı Kanun değişiklik taslağı uygulayıcılar arasında tartışılıyor, ancak mevzuat.gov.tr'deki güncel metinde böyle bir kural yok. Taslağın Meclis'teki güncel durumu doğrulanamadı.

WhatsApp'ın açılması kişisel veri sorusu doğurur mu?

Evet, ancak Kurul'un duyurusu bu konuya girmiyor. Türkiye'deki kullanıcılara WhatsApp üzerinden hizmet veren sağlayıcı, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na (KVKK) uymalıdır: 5 ve 6. maddelerde hukuki sebep, 10. maddede aydınlatma, 12. maddede güvenlik, 9. maddede yurt dışına aktarım kuralları. Bunları KVKK ve yapay zekâ yönetişimi rehberimizde anlattık. Bir platform da kısıtlamayı gizlilik veya güvenlikle savunabilir; otorite bu gerekçenin gerçek ve gerekli olup olmadığına bakar.

Bu pratikte ne anlama geliyor?

  • Yapay zekâ sağlayıcıları belirli koşullarla erişim elde edeceklerini varsaymamalı. Tedbir bir fiyat değil, bir ölçüt koyuyor ve Meta'nın uygulaması kamuya açık değil. Şeffaflık ve veri koruma yükümlülükleri her durumda geçerlidir.
  • Kendi yapay zekâ hizmeti olan platformlar bu dosyadan şunu çıkarabilir: İş koşullarındaki bir değişiklik, özellikle platformun kendi ürünü etkilenmiyorsa, rekabet hukuku bakımından bir davranış olarak incelenebilir.
  • Yapay zekâyı yalnızca müşteri desteği gibi yardımcı işlerde kullanan işletmeler, Komisyon'un anlatımına göre kısıtlamanın dışında kalıyor.

Soruşturma nasıl bitebilir?

Kanun dört yol bırakıyor.

  • İhlal yok. Dosya kapanır, tedbir sona erer.
  • Taahhüt. 43. madde uyarınca Kurul taahhütleri bağlayıcı hâle getirip soruşturmaya son verebilir. Rakipler arasında fiyat tespiti gibi açık ve ağır ihlallerde taahhüt kabul edilmez; bu dosya o gruba girmiyor.
  • Uzlaşma. Taraf ihlali kabul eder, para cezasında indirim alır.
  • İhlal kararı. Kurul, 16. madde uyarınca para cezası verebilir ve 9. madde uyarınca davranışsal tedbir getirebilir. Karar yargı denetimine açıktır.

Bundan sonra ne izlenmeli?

Dört nokta henüz kamuya açık değil: gerekçeli kararın tebliğ edilip edilmediği ve bir aylık sürenin ne zaman dolduğu (Ağustos 2026 tarihli hukuk bürosu özeti gerekçeyi anlatıyor, ama tebliğ tarihini vermiyor); Meta'nın Türkiye'de hangi koşulları getirdiği ve Kurul'un bunları kabul edip etmediği; Meta'nın dava açıp açmadığı; 43. maddedeki süre içinde hazırlanacak soruşturma raporunun geçici tedbir gerekçesini benimseyip benimsemediği. Avrupa'da Komisyon ve İtalya dosyalarının esası ile Meta'nın Genel Mahkeme'deki davası hâlâ açık ve sonuçları burada tartışılan koşulları etkileyebilir. Türkiye'de daha geniş politika çerçevesi 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı'dır.

Sıkça sorulan sorular

Rekabet Kurulu, Meta'nın hukuka aykırı davrandığına karar verdi mi?

Hayır. Kurul 14 Mayıs 2026'da soruşturma açtı ve geçici tedbir uyguladı. Bulguları ciddi olarak nitelendirdi, ancak ihlal tespiti ancak Meta savunmasını yaptıktan sonra verilecek nihai kararla yapılabilir.

Meta Türkiye'de tam olarak ne yapmak zorunda?

Rekabet Kurumu duyurusuna göre Meta, üçüncü taraf genel amaçlı üretken yapay zekâ sohbet robotlarının WhatsApp üzerinden yapay zekâyı birincil hizmet olarak sunabilmesi için bunu fiilen ve ekonomik olarak zorlaştırmayan koşullar oluşturmalıdır. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren bir ay süresi vardır.

Meta tedbire uymazsa ne olur?

4054 sayılı Kanun'un 17. maddesi, uyulmayan her gün için yıllık gayri safi gelirin onbinde beşi oranında para cezası öngörür. Kurul, Threads geçici tedbirine uyulmaması nedeniyle 2024'te Meta'ya para cezası vermişti.

Meta karara itiraz edebilir mi?

Evet, yetkili idare mahkemesinde. 4054 sayılı Kanun'un 55. maddesine göre dava açmak Kurul kararını kendiliğinden durdurmaz. 2 Kasım 2026 itibarıyla açılmış bir davaya ilişkin kamuya açık kayıt bulunamadı.

Aynı davranışı inceleyen başka otoriteler var mı?

Evet. İtalya rekabet otoritesi Aralık 2025'te Meta'ya koşulları askıya almasını emretti; Avrupa Komisyonu 9 Haziran 2026'da ücretsiz erişimin yeniden sağlanmasını emretti. İki karar da geçicidir, iki soruşturma da sürüyor ve hukuk bürosuna göre Meta, Komisyon kararına karşı dava açtı. Bir hukuk bürosu özetine göre Brezilya otoritesi de geçici tedbir kararı verdi.

Burhan Doğuş Ayparlar'ın Görüşü

Bu bölüm, sitenin kurucusu Av. Burhan Doğuş Ayparlar'ın kişisel değerlendirmesidir.

Karar basit bir şeyi kabul ediyor: Yapay zekâda değerli olan, kullanıcıya giden en kısa yol olabilir. Günlük iletişimin merkezindeki bir platform bu yolu rakiplere kapatıp kendi asistanını içeride tutuyorsa, rekabet hukukunun erken müdahale etmesi için bence iyi bir neden vardır. Yıllar sonra verilecek bir nihai karar, pazar çoktan yerleştikten sonra gelebilir.

Yine de geçici tedbir kaba bir araçtır. Meta'nın sistemleri ve maliyetleri hakkındaki savları gerçekten dinlenmeli, "erişim" de teknik olarak işleyecek ve yeni gizlilik veya güvenlik riski yaratmayacak biçimde tanımlanmalıdır. Bana göre en iyi sonuç, Meta AI'a ve üçüncü taraflara eşit uygulanan şeffaf ve ayrımcı olmayan koşullardır; bunlar tercihen taahhütle sağlanmalıdır.

Dosya, yapay zekâ dağıtımında adaletin yalnızca dosya dosya müdahaleye bağlı kalmaması için Türkiye'de açık ve öngörülebilir bir dijital piyasa çerçevesini de destekliyor kanısındayım.

Kaynaklar: Rekabet Kurumu'nun 5 Haziran 2026, 23 Haziran 2026 ve 11 Ocak 2021 tarihli duyuruları; 4054 sayılı Kanun (güncel metin); Avrupa Komisyonu'nun IP/25/2896 ve IP/26/1276 sayılı açıklamaları; İtalya rekabet otoritesinin A576 sayılı açıklaması (24 Aralık 2025); (AB) 2022/1925 sayılı Tüzük; Legal 500'deki hukuk bürosu özetleri (ikincil kaynak); Meta'nın açıklamasına ilişkin basın haberi (15 Nisan 2026); Meta'nın davasına ilişkin Slaughter and May duyurusu (25 Ağustos 2026; büro Meta'ya danışmanlık yapıyor). Tümü 2 Kasım 2026'da okundu. Gerekçeli kararın kendisine ulaşılamadı. Kararın tebliğ edilip edilmediği, Meta'nın karara uyup uymadığı veya dava açıp açmadığı ve dijital piyasalar taslağının durumu doğrulanamadı. Genel bilgi niteliğindedir, hukuki görüş değildir. Değerlendirmeler yazara aittir.