Olay
Meta'nın yeni gizlilik politikası, şirketin sayfasındaki bilgiye göre 26 Haziran 2024'te yürürlüğe girdi. Bu politikaya göre Brezilya'daki kullanıcıların Facebook ve Instagram'da paylaştığı içerikler, fotoğraf, ses kaydı ve görüntülerdeki bilgiler de dahil olmak üzere, şirketin üretken yapay zekâ sistemlerini eğitmek ve geliştirmek için kullanılacaktı. İşleme, başkalarının paylaştığı görüntü ve ses kayıtlarında yer alan, platformları kullanmayan kişilerin verilerini de kapsıyordu. İtiraz (opt-out) seçeneği kolay bulunmuyor ve birçok adım gerektiriyordu. Brezilya Ulusal Veri Koruma Kurumunun (ANPD) Denetim Genel Koordinatörlüğü şirket hakkında denetim başlattı ve Kurul'dan önleyici tedbir alınmasını istedi. Teknik notta Facebook'un Brezilya'da yaklaşık 102 milyon aktif kullanıcısı olduğu belirtildi.
Hukuki soru
Kurulun önündeki soru, kişisel verilerin Meta'nın üretken yapay zekâ modellerini eğitmek amacıyla işlenmesinin, denetim tamamlanmadan önleyici tedbirle durdurulmasını gerektirecek ölçüde ağır ve telafisi imkânsız ya da güç bir zarar tehlikesi doğurup doğurmadığıydı. ANPD, Brezilya Kişisel Verilerin Korunması Genel Kanunu (LGPD) bakımından dört olası ihlal belirledi. İlki, özel nitelikli verilerin de işlenebileceği bir faaliyette meşru menfaat hukuki sebebine dayanılmasıydı. Diğerleri, politika değişikliği konusunda şeffaflık eksikliği, ilgili kişilerin haklarını kullanmasının aşırı zorlaştırılması ve çocuklar ile ergenlerin verilerinin yeterli güvence olmadan işlenmesiydi.
Karar
ANPD Kurulu 2 Temmuz 2024'te, yeni bir karar verilinceye kadar geçerli olmak üzere, Meta'nın yeni gizlilik politikasının üretken yapay zekâ eğitimine ilişkin kısmının Brezilya'da derhâl askıya alınmasına karar verdi. Şirketin tüm ürünlerinde, platform kullanıcısı olmayanlar da dahil olmak üzere kişisel verileri bu amaçla işlemesi de durduruldu. Tedbire uyulmaması hâlinde günlük 50.000 real para cezası öngörüldü. Meta'dan beş iş günü içinde, ilgili bölümün politikadan çıkarıldığını gösteren belgeleri ve işlemenin durdurulduğunu doğrulayan imzalı bir beyanı sunması istendi. Kurul, ihlallere ilişkin değerlendirmenin ön inceleme niteliğinde olduğunu, ayrıntılı incelemenin denetim sürecinde yapılacağını belirtti.
Neden önemli
Karar, bir veri koruma otoritesinin büyük bir platformun kişisel verileri yapay zekâ eğitiminde kullanmasını acil önleyici tedbirle durdurduğu bir örnektir. ANPD, hukuki sebebi, itiraz mekanizmasının kullanım kolaylığını ve çocukların verilerini birlikte değerlendirdi. ANPD daha sonra Meta'nın sunduğu uyum planını onaylayarak önleyici tedbiri askıya aldı. Plan, kullanıcıların bilgilendirilmesini, itiraz hakkının kolaylaştırılmasını ve reşit olmayanların hesaplarının eğitim dışında tutulmasını içeriyordu; denetim süreci ise devam etti.
İlgili aşamalar
Kurul 9 Temmuz 2024'te Meta'nın yeniden inceleme talebi üzerine tedbiri sürdürdü ve işlemenin durdurulduğuna ilişkin imzalı beyanın sunulması için beş iş günü ek süre verdi. Ağustos 2024 sonunda Meta'nın güncellenmiş uyum planını onayladı ve tedbiri, planın eksiksiz uygulanması şartıyla askıya aldı. Plana göre 18 yaşından küçük kullanıcıların hesaplarındaki veriler eğitimde kullanılmayacak, kullanıcılara işleme başlamadan en az otuz gün önce bildirim yapılacaktı.