Mevzuat notu · 23 Ekim 2026
84 fonda tasfiye tamamlandı47 fon tasfiyede1 mn TL fon başına ara ödeme tavanı (7596 s. Kanun)
ChatGPT konuşmaları gizli mi? Avukatla yapılan bir görüşme gibi değil. New York'taki bir federal mahkeme Şubat 2026'da United States v. Heppner kararında, sanığın bir yapay zekâ asistanıyla kendi başına yaptığı yazışmaların gizlilik ayrıcalığından yararlanmadığına hükmetti; OpenAI telif davalarında ise ChatGPT kayıtlarının saklanmasına ve sunulmasına karar verildi. Bu yazı kararları, farklı görüşteki mahkemeleri ve Türk hukukunun Avukatlık Kanunu, CMK, HMK ve KVKK üzerinden verdiği cevabı ele alıyor.
ISO 42001 belgesi AB Yapay Zekâ Tüzüğü'ne uyum için yeterli mi? Tüzük'ün ilk uyumlaştırılmış standardı olan yapay zekâ kalite yönetim sistemi standardı EN 18286, 14 Ekim 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı ve 17. madde için uygunluk karinesi sağlıyor. Bu analizde iki standardın farkını, karinenin kapsamını ve sınırlarını, sertifika ile karine arasındaki ayrımı ve 2027-2028 takvimi öncesinde Türk ve Koreli ihracatçılar için bir yol haritasını ele alıyoruz.
Deepfake cezası Türk hukukunda dağınık hükümlere dayanırken AB, 2 Aralık 2026'dan itibaren rıza dışı mahrem görüntü ve çocuk istismarı materyali üreten yapay zekâ sistemlerini doğrudan yasaklıyor. Yazı, AB Yapay Zekâ Tüzüğü'ne eklenen yasakları, piyasadaki üretken sistemler için 50(2). madde işaretleme süresini, TCK ve 5651 sayılı Kanun ile Kore hukukunu karşılaştırmalı olarak inceliyor.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun işyerinde e-posta ve iletişim kanallarının denetimine ilişkin 16/09/2026 tarihli ve 2026/2035 sayılı ilke kararı, 8 Ekim 2026'da yayımlandı. On altı maddelik karara göre aracın sahibi olmak sınırsız denetim yetkisi vermiyor. “E-posta denetlenebilir” türünden genel bir bildirim aydınlatma yükümlülüğünü karşılamıyor, iş ilişkisinde açık rıza kural olarak öncelikli dayanak olamıyor. İçerik incelemesi için de somut şüphe gerekiyor. Kararda yapay zekâdan söz edilmiyor. Yine de e-postaları tarayan, verimliliği ölçen ya da duygu puanı üreten yapay zekâ araçlarının sınırlarını büyük ölçüde bu karar çiziyor. Bunun nedenini Anayasa Mahkemesi içtihadı, Bărbulescu kararı, AB Yapay Zekâ Tüzüğü ve Kore hukukuyla birlikte inceliyoruz.
Avrupa Komisyonu 29 Eylül 2026'da telif hakkı ve yapay zekâ konusunda, alışılmadık ölçüde somut seçenekler içeren hedefli bir istişare başlattı: metin ve veri madenciliği çekinceleri için AB standartları ve bir sicil, tarayıcılara ve yapay zekâ ajanlarına kimlik açıklama yükümlülüğü, Yapay Zekâ Tüzüğü'ndeki şeffaflık yükümlülüklerini yerine getirmeyen sağlayıcılar aleyhine aksi ispat edilebilir bir kullanım karinesi, alan adı listesi yerine gizli bilgi verme ve yeni ücret hakları. Bu analiz anketin kendisini inceliyor, DSM Direktifi'nin 3. ve 4. maddeleri, Yapay Zekâ Tüzüğü'nün 53. maddesi ve Alman içtihadıyla karşılaştırıyor ve Türk ile Koreli geliştiriciler ve hak sahipleri için ne anlama geldiğini açıklıyor. İstişare 3 Kasım 2026'da sona eriyor.
ABD Üçüncü Daire Federal Temyiz Mahkemesi 29 Eylül 2026'da Thomson Reuters - ROSS Intelligence davasında Westlaw'daki karar özetlerinin özgün olduğuna ve bunların rakip, üretken olmayan bir yapay zekâ hukuk arama aracını eğitmek için kopyalanmasının adil kullanım sayılmayacağına karar verdi. Mahkeme, kararların kendisi serbestçe erişilebilir olduğu için ROSS'un ara kopyalama savunmasını reddetti: “kolaylık kopyalamayı haklı kılmaz”. Özetlerin yapay zekâ eğitim verisi olarak lisanslanmasına ilişkin gelişmekte olan piyasadaki zararı da kabul etti, üretken yapay zekâyı ise bir dipnotla kapsam dışında bıraktı. Bu analiz, dört kriterin nasıl uygulandığını, kararın Bartz, Kadrey ve OpenAI davaları için anlamını ve aynı olguların AB hukuku, FSEK ve Kore'nin adil kullanım hükmü karşısında nasıl değerlendirileceğini inceliyor.
21 Eylül 2026'da Yapay Zekâya İlişkin Bağımsız Uluslararası Bilimsel Panel ilk tematik raporunu yayımladı ve bugüne kadar hiçbir çok taraflı organın yapmadığı bir şeyi yaptı. Güvenlik araştırmacılarının yirmi yıldır, insanın bir yapay zekâ sistemi üzerindeki kontrolünü yitirmesi için gerekli olduğunu savunduğu üç koşulu ele aldı ve bu üç koşulun, laboratuvarda ya da sonucu üretmek üzere kurgulanmış bir kırmızı takım tatbikatında değil, öncü bir geliştiricinin üretim altyapısında bir arada gerçekleştiğini bildirdi. Rapor henüz redaksiyondan geçmemiş bir ön sürüm; bağlayıcı hiçbir gücü yok. Buna rağmen yılın en çok atıf alan yapay zekâ yönetişimi belgelerinden biri olacak. Çünkü tartışmalı bir öngörüyü belgelenmiş bir olaya dönüştürüyor; hukuk da öngörülere hiçbir zaman göstermediği tepkiyi olaylara gösterir.
18 Eylül 2026'da dört abone, Kaliforniya Kuzey Bölge Mahkemesi'nde Anthropic, OpenAI, Google ve SpaceXAI aleyhine ülke çapında topluluk davası niteliğinde bir dava açtı. Davacılar, bu şirketlerin tehlikeli bir şey geliştirdiğini değil, geliştirme hızını aralarında anlaşarak yavaşlattıklarını ileri sürüyor. İddiaya göre sektörün güvenlik adına yetenek geliştirmeyi yavaşlatma yönündeki kamuya açık taahhüdü rekabeti kısıtlayan bir uzlaşmadır ve aboneler kasten kötüleştirilmiş ürünlere para ödemektedir. İddianın esası hakkında ne düşünülürse düşünülsün, dava yapay zekâ yönetişiminin üç yıldır özenle sormaktan kaçındığı bir soruyu dayatıyor: düzenleyiciler ve uluslararası kuruluşlar rakip geliştiricilerden güvenlik konusunda eşgüdüm kurmalarını isterken, rekabet hukukunun yasakladığı bir şeyi mi istiyorlar?
Araştırmacı Damien Charlotin'in tuttuğu kamuya açık bir veri tabanında, 14 Eylül 2026 itibarıyla, dünya genelinde bir tarafın yapay zekânın uydurduğu materyale dayandığı ve mahkemenin buna tepki gösterdiği 2.041 mahkeme kararı kayıtlı. Bunların yaklaşık 1.400'ü Amerikan; 217'si Kanada, 111'i Avustralya, 69'u Birleşik Krallık, 57'si İsrail kaynaklı. Türkiye henüz bu sayıma dâhil değil; ancak kendi dosyası var: üretken bir araçla hazırlanan Yargıtay atıflarındaki esas ve karar numaralarının bulunamamasının ardından (avukata göre kararların kendisi gerçek) hem ceza soruşturmasıyla hem de baro incelemesiyle karşı karşıya kalan bir Ankara avukatı. İlk yaptırıma konu dilekçenin üzerinden üç yıl geçti ve bu örüntü artık gülüp geçilecek bir yenilik değil; kendi içtihadı, kendi yaptırım basamakları ve Türkiye'de 28 Ağustos 2026'dan bu yana kendi yumuşak hukuk kuralları olan bir mesleki sorumluluk meselesi.
Bir yıl önce Kaliforniya, doğrudan en güçlü yapay zekâ modellerini hedef alan bir yasayı kabul eden ilk ABD eyaleti oldu. Öncü Yapay Zekâda Şeffaflık Yasası (TFAIA) olarak da bilinen 53 sayılı Senato Tasarısı (SB 53), 29 Eylül 2025'te imzalandı ve 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulanıyor. Yasa, geliştiricilere modellerini nasıl tasarlamaları gerektiğini söylemiyor. Bunun yerine en büyük geliştiricilerden katastrofik riskleri nasıl yönettiklerini kamuoyuyla paylaşmalarını, ciddi güvenlik olaylarını eyalete bildirmelerini ve riskleri bildiren çalışanlarını korumalarını istiyor. Yasanın imzalanmasının birinci yılında bu yazıda, yasanın nasıl işlediğini, AB'nin yaklaşımıyla nasıl karşılaştırılabileceğini, ilk aylarının neleri ortaya koyduğunu ve Türkiye gibi bir ülkenin öncü yapay zekâ yönetişiminde "önce şeffaflık" modelinden neler öğrenebileceğini ele alıyoruz.
Karar veritabanı
80karar · 20 yargı çevresi
Günün kararı
Avustralya · 26 Eylül 2025
Komiserin Online Safety Act kapsamındaki ilk para cezası davası dediği dosyada mahkeme, deepfake paylaşımı ve kaldırma emrine uymama için ceza verdi.
Karar. Yargıç Longbottom 26 Eylül 2025'te, davalının 75. maddeyi 12 kez, ayrıca 80. ve 83(3). maddeleri ihlal ettiğini tespit eden açıklayıcı kararlar verdi.
Özeti okuKaynaklar · AB YZ Tüzüğü
Kendiniz doldurabileceğiniz boş şablonlar. Kayıt istemiyoruz.
Şeffaflık yükümlülükleri için doldurmaya hazır altı şablon ve bir uyum kayıt defteri.
İndirin 02Gölge YZ, yasak girdi kategorileri ve veri sızıntısı müdahale protokolü.
İndirin 03Kapsam, rol ve m. 6 / Ek III sınıflandırması; m. 99 ceza eşikleriyle birlikte.
İndirin 04Yetki sınırı, insan onay eşikleri, ifşa metni ve geri alma protokolü.
İndirin 05Görsel, metin ve kod için hak sahipliği, sağlayıcı koşulları ve ihlal taraması.
İndirin 06Dolaylı ayrımcılık taraması, insan gözetimi ve aday bilgilendirme metni.
İndirinMesleki faaliyet
Av. Burhan Doğuş Ayparlar'ın çalışma alanları arasında, özellikle AB Yapay Zekâ Yasası, GDPR ve KVKK kapsamında yapay zekâ mevzuatı, kişisel verilerin korunması ve teknoloji sözleşmeleri yer alır.
Bu sitedeki notlar ve analizler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz.
Çalışma alanları
Risk sınıflandırması, uyum yöntemleri ve düzenleyici kurumlara sunulacak teknik belgeler ile şeffaflık belgelerinin hazırlanmasına ilişkin rehberlik.
Kişisel verilerin işlenme şartlarının belirlenmesi, veri koruma etki değerlendirmelerinin (DPIA) yapılması ve yurt dışına veri aktarımlarının mevzuata uygun şekilde yapılandırılması.
Yapay zekâ sistemlerinin mevzuata uygunluğuna ilişkin boşluk analizi ve hukuki mütalaa.
Model kartları, insan gözetimi içeren tasarımlar ve müdahale protokolleri de dahil olmak üzere şirket içi yapay zekâ yönetişim politikalarının hazırlanması ve uygulanması.
Yapay zekâya özgü sözleşmelerin hazırlanması ve müzakeresi: veri lisansları, tedarikçi sözleşmeleri, fikri mülkiyet hakları ve sorumluluğun açık biçimde paylaştırılması.
Erken aşamadaki yapay zekâ projelerinin düzenleyici incelemeye hazırlık amacıyla hukuki değerlendirmesi.
Çalışma yöntemi
Projede kullanılacak sistemlerin, veri akışlarının ve bunlara ilişkin hukuki yükümlülüklerin haritalandırılması.
ÇıktıSistem ve veri akış haritasıAB Yapay Zekâ Tüzüğü (EU AI Act), KVKK ve GDPR bakımından risk esaslı, önceliklendirilmiş eksiklik (gap) analizi.
ÇıktıÖnceliklendirilmiş eksiklik listesiUyum dokümantasyonu, şirket içi politikalar ve yapay zekâya özgü sözleşme hükümlerinin aşamalı revizyonu.
ÇıktıGüncellenmiş politika ve sözleşmelerİnceleme sürecini ve ulaşılan uyum durumunu özetleyen imzalı hukuki mütalaa.
Çıktıİmzalı hukuki mütalaa