Yapay Zekâ Analizleri
Yapay Zekâ Analizleri
Yapay zekâ mevzuatı, yönetişimi ve makine öğrenimi temelli ürün geliştirmenin hukuku üzerine pratik notlar.
ChatGPT Konuşmaları Gizli mi? Mahkeme, Delil ve Türk Hukuku
ChatGPT konuşmaları gizli mi? Avukatla yapılan bir görüşme gibi değil. New York'taki bir federal mahkeme Şubat 2026'da United States v. Heppner kararında, sanığın bir yapay zekâ asistanıyla kendi başına yaptığı yazışmaların gizlilik ayrıcalığından yararlanmadığına hükmetti; OpenAI telif davalarında ise ChatGPT kayıtlarının saklanmasına ve sunulmasına karar verildi. Bu yazı kararları, farklı görüşteki mahkemeleri ve Türk hukukunun Avukatlık Kanunu, CMK, HMK ve KVKK üzerinden verdiği cevabı ele alıyor.
Oku →
ISO 42001 ve EN 18286: Yapay Zekâ Kalite Yönetim Sistemi
ISO 42001 belgesi AB Yapay Zekâ Tüzüğü'ne uyum için yeterli mi? Tüzük'ün ilk uyumlaştırılmış standardı olan yapay zekâ kalite yönetim sistemi standardı EN 18286, 14 Ekim 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı ve 17. madde için uygunluk karinesi sağlıyor. Bu analizde iki standardın farkını, karinenin kapsamını ve sınırlarını, sertifika ile karine arasındaki ayrımı ve 2027-2028 takvimi öncesinde Türk ve Koreli ihracatçılar için bir yol haritasını ele alıyoruz.
Oku →
Deepfake Cezası: AB'nin Çıplaklaştırma Yasağı ve Türk Hukuku
Deepfake cezası Türk hukukunda dağınık hükümlere dayanırken AB, 2 Aralık 2026'dan itibaren rıza dışı mahrem görüntü ve çocuk istismarı materyali üreten yapay zekâ sistemlerini doğrudan yasaklıyor. Yazı, AB Yapay Zekâ Tüzüğü'ne eklenen yasakları, piyasadaki üretken sistemler için 50(2). madde işaretleme süresini, TCK ve 5651 sayılı Kanun ile Kore hukukunu karşılaştırmalı olarak inceliyor.
Oku →
KVKK'nın Çalışan E-postası İzleme İlkeleri ve Yapay Zekâ Araçları
Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun işyerinde e-posta ve iletişim kanallarının denetimine ilişkin 16/09/2026 tarihli ve 2026/2035 sayılı ilke kararı, 8 Ekim 2026'da yayımlandı. On altı maddelik karara göre aracın sahibi olmak sınırsız denetim yetkisi vermiyor. “E-posta denetlenebilir” türünden genel bir bildirim aydınlatma yükümlülüğünü karşılamıyor, iş ilişkisinde açık rıza kural olarak öncelikli dayanak olamıyor. İçerik incelemesi için de somut şüphe gerekiyor. Kararda yapay zekâdan söz edilmiyor. Yine de e-postaları tarayan, verimliliği ölçen ya da duygu puanı üreten yapay zekâ araçlarının sınırlarını büyük ölçüde bu karar çiziyor. Bunun nedenini Anayasa Mahkemesi içtihadı, Bărbulescu kararı, AB Yapay Zekâ Tüzüğü ve Kore hukukuyla birlikte inceliyoruz.
Oku →
AB Telif ve Yapay Zekâ İstişaresi: Opt-Out, Karine ve Ödeme
Avrupa Komisyonu 29 Eylül 2026'da telif hakkı ve yapay zekâ konusunda, alışılmadık ölçüde somut seçenekler içeren hedefli bir istişare başlattı: metin ve veri madenciliği çekinceleri için AB standartları ve bir sicil, tarayıcılara ve yapay zekâ ajanlarına kimlik açıklama yükümlülüğü, Yapay Zekâ Tüzüğü'ndeki şeffaflık yükümlülüklerini yerine getirmeyen sağlayıcılar aleyhine aksi ispat edilebilir bir kullanım karinesi, alan adı listesi yerine gizli bilgi verme ve yeni ücret hakları. Bu analiz anketin kendisini inceliyor, DSM Direktifi'nin 3. ve 4. maddeleri, Yapay Zekâ Tüzüğü'nün 53. maddesi ve Alman içtihadıyla karşılaştırıyor ve Türk ile Koreli geliştiriciler ve hak sahipleri için ne anlama geldiğini açıklıyor. İstişare 3 Kasım 2026'da sona eriyor.
Oku →
Thomson Reuters v. ROSS: Üçüncü Daire YZ Eğitiminde Adil Kullanımı Reddetti
ABD Üçüncü Daire Federal Temyiz Mahkemesi 29 Eylül 2026'da Thomson Reuters - ROSS Intelligence davasında Westlaw'daki karar özetlerinin özgün olduğuna ve bunların rakip, üretken olmayan bir yapay zekâ hukuk arama aracını eğitmek için kopyalanmasının adil kullanım sayılmayacağına karar verdi. Mahkeme, kararların kendisi serbestçe erişilebilir olduğu için ROSS'un ara kopyalama savunmasını reddetti: “kolaylık kopyalamayı haklı kılmaz”. Özetlerin yapay zekâ eğitim verisi olarak lisanslanmasına ilişkin gelişmekte olan piyasadaki zararı da kabul etti, üretken yapay zekâyı ise bir dipnotla kapsam dışında bıraktı. Bu analiz, dört kriterin nasıl uygulandığını, kararın Bartz, Kadrey ve OpenAI davaları için anlamını ve aynı olguların AB hukuku, FSEK ve Kore'nin adil kullanım hükmü karşısında nasıl değerlendirileceğini inceliyor.
Oku →
BM Yapay Zekâ Paneli'nin İlk Raporu: Kontrol Kaybı ve Hukuki Sonuçları
BM Yapay Zekâ Bilimsel Paneli, ilk tematik raporunu 21 Eylül 2026'da yapay zekâ ajanları ve insan kontrolünün yitirilmesi riski üzerine, OpenAI ve Hugging Face olayını temel alarak yayımladı. Bu not raporu OpenAI, METR ve Hugging Face raporlarıyla karşılaştırıyor; ajanları kimin saydığını, raporun tavsiye içermediğini ve AI Act, SB 53 ile Türk hukukuna nerede temas ettiğini anlatıyor.
Oku →
Yapay Zekâ Yavaşlama Davası: Güvenlik İş Birliği Kartel mi?
18 Eylül 2026'da dört abone, Kaliforniya Kuzey Bölge Mahkemesi'nde Anthropic, OpenAI, Google ve SpaceXAI aleyhine ülke çapında topluluk davası niteliğinde bir dava açtı. Davacılar, bu şirketlerin tehlikeli bir şey geliştirdiğini değil, geliştirme hızını aralarında anlaşarak yavaşlattıklarını ileri sürüyor. İddiaya göre sektörün güvenlik adına yetenek geliştirmeyi yavaşlatma yönündeki kamuya açık taahhüdü rekabeti kısıtlayan bir uzlaşmadır ve aboneler kasten kötüleştirilmiş ürünlere para ödemektedir. İddianın esası hakkında ne düşünülürse düşünülsün, dava yapay zekâ yönetişiminin üç yıldır özenle sormaktan kaçındığı bir soruyu dayatıyor: düzenleyiciler ve uluslararası kuruluşlar rakip geliştiricilerden güvenlik konusunda eşgüdüm kurmalarını isterken, rekabet hukukunun yasakladığı bir şeyi mi istiyorlar?
Oku →
Uydurma Yapay Zekâ Atıfları: Davalar Avukatlara Ne Öğretiyor?
Kamuya açık bir veri tabanı, 2 Kasım 2026'da yapay zekânın uydurduğu hukuki malzemeye ilişkin dünya çapında 2.246 mahkeme kararı listeliyordu; Türkiye'nin de Ankara'da basına yansıyan kendi dosyası var. Bu not, küçük para cezalarından kararların kaldırılmasına kadar mahkemelerin ne yaptığını, Barolar Birliği'nin 28 Ağustos 2026 tarihli rehberinin ne dediğini, Ankara incelemesine dair bilinenleri ve bir künyeyi kontrol etmenin ne gerektirdiğini anlatıyor.
Oku →
Kaliforniya SB 53 Bir Yılında: Öncü Yapay Zekâ Şeffaflığı
Kaliforniya'nın SB 53 yasası, en büyük öncü yapay zekâ geliştiricilerinden felaket riskini nasıl yönettiklerini yayımlamalarını, öncü geliştiricilerden kritik güvenlik olaylarını eyalete bildirmelerini istiyor. Yasa 29 Eylül 2025'te imzalandı ve 1 Ocak 2026'dan beri uygulanıyor. Bu not kimlerin kapsandığını, metnin ne istediğini, ilk on aya dair bilinenleri ve AB Yapay Zekâ Tüzüğü ile karşılaştırmayı, Türkiye için çıkarımlarla birlikte anlatıyor.
Oku →
Kore PIPA Değişikliği: Kişisel Veriyle Rızasız Yapay Zekâ Eğitimi
Güney Kore, başka amaçlarla toplanan kişisel verilerin yapay zekâ geliştirmede rızasız kullanılmasına, ancak veri koruma komisyonunun onayıyla izin veren bir değişikliği Kişisel Bilgilerin Korunması Kanunu'na ekledi. 21910 sayılı Kanun 8 Eylül 2026'da yayımlandı ve 9 Mart 2027'den itibaren uygulanacak. Bu yazı üç şartı, usulü ve açık soruları anlatıyor; AB ve Türkiye'deki durumla karşılaştırıyor.
Oku →
Rekabet Kurulu ve Meta: WhatsApp'ta Rakip Yapay Zekâ İçin Tedbir
Rekabet Kurulu, 14 Mayıs 2026'da Meta hakkında soruşturma açtı ve dosya sürerken rakip yapay zekâ sohbet robotlarının WhatsApp üzerinden hizmet verebilmesini sağlaması için Meta'ya geçici tedbir uyguladı. Henüz bir ihlal tespiti yok. Bu yazı, Rekabet Kurumu duyurusunun ne söylediğini, İtalya ve Avrupa Komisyonu kararlarıyla farkını, 4054 sayılı Kanun'un hangi maddelerinin uygulandığını ve neyin bilinmediğini anlatıyor.
Oku →
Yazılım Tüketici Uyuşmazlığında Arabulucu Olabilir mi? Türk Hukuku ve YZ Tüzüğü
Türkiye'de tüketici uyuşmazlıkları için bir "robot arabulucu" uygulaması başlatılmadı. 1 Eylül 2026'da başlayan, uzun süren yargı dosyalarına ilişkin başvurular için yapay zekâ destekli Alo Adalet 135 hattıydı. Bu yazı, 6502 ve 6325 sayılı Kanunlar çerçevesinde tüketici uyuşmazlıklarının bugün nasıl çözüldüğünü, mevcut mevzuatın neden insan arabulucu aradığını, yapay zekânın nerede yardımcı olabileceğini ve AB Yapay Zekâ Tüzüğünün bu alandaki sistemleri neden yüksek riskli saydığını ele alıyor.
Oku →
Ölen Şarkıcıların Yapay Zekâyla Canlandırılması: Kore'de Dijital Miras
Kore'de televizyon kanalları, hayatını kaybetmiş şarkıcıları yapay zekâ yardımıyla ekrana geri getirdi; SBS 2021'de Kim Kwang-seok'un sesini yapay zekâyla yeniden üretti. Ancak Kore hukuku, ölümden sonra buna kimin rıza verebileceğini netleştirmiş değil. Haksız Rekabeti Önleme Kanunu'na 2021'de eklenen tanınırlık hükmü ölüm konusunda sessiz; 30 yıl süren ve mirasa konu olan bir hak öngören Medeni Kanun değişikliği önerisi ise henüz yasalaşmadı. Türkiye, AB ve ABD ile karşılaştırıyoruz.
Oku →
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030: Hukuki İnceleme
18 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) yürürlüğe girdi. Plan metnine dayanan bu inceleme; dört eksen ve on altı eylemi, 1 GW hesaplama gücü, 1.000 KOBİ kuponu ve düzenleyici deney alanları gibi hedefleri, Ulusal Yapay Zekâ Kurulu eliyle yürütülecek yönetişimi ve Planın öngördüğü genel kanun dâhil hukuki sonuçlarını ele alıyor.
Oku →
Zorunlu Yapay Zekâ Filigranı: AB, ABD, Çin, Kore ve Türkiye Karşılaştırması
İnsanlık tarihi boyunca gerçeğin en büyük kanıtı "gözler" olmuştur. Bir olayı kendi gözlerinizle gördüyseniz veya bir ses kaydını kendi kulaklarınızla duyduysanız, o olay gerçektir. Ancak 2026 itibarıyla üretken yapay zeka (Generative AI) sistemlerinin kusursuzluğa ulaşmasıyla "Gözümle görmeden inanmam" sözü hem geçerliliğini yitirdi hem de insanlık tarihinin en tehlikeli yanılgısına dönüştü.
Oku →
Yapay Zekâ ve K-Pop: Sanal İdoller, Ses Klonlama ve Rıza Hukuku
2023'te çıkış yapan PLAVE ve MAVE: gibi sanal idol grupları ile tamamen yapay zekâyla üretilen gruplar artık K-pop sahnesini paylaşıyor. Yeniden yazılan bu yazı doğrulanabilenleri ele alıyor: gerçek sanatçıların yapay zekâ sohbet botlarına karşı hayran tepkisi, yapay zekâ eğitimi için rıza talep eden hak sahibi koalisyonu, KOMCA'nın kısa ömürlü tescil kuralı ve Kore, AB ve Türk hukukunun yapay zekâ müziği ile ses klonlamaya yaklaşımı.
Oku →
Güney Kore'de Deepfake: Ceza Hukuku Neyi Cezalandırıyor?
Güney Kore cinsel içerikli deepfake'i 2020'den beri cezalandırıyor. 2024'te üst sınırı yedi yıla çıkardı, yayma amacı olmasa da üretimi suç saydı, bulundurma ve izlemeyi de suç hâline getirdi; seçimden önceki 90 günde propaganda amaçlı deepfake ise Ocak 2024'ten beri yasak. Bu düzenlemelerin nasıl işlediğini, Yüksek Mahkeme'nin bunları nasıl uyguladığını, uygulama verilerini, kurgusal kişilere ilişkin bekleyen teklifi ve Türkiye ile AB karşılaştırmasını ele alıyoruz.
Oku →
Yapay Zeka ile Üretilen Resmin Telif Hakkı Kime Aittir?
Sanat tarihi boyunca "yaratıcılık" kavramı yalnızca insan zihnine atfedilmiş ilahi bir kıvılcım olarak kabul edildi. Mağara duvarlarına çizilen ilk figürlerden Rönesans başyapıtlarına, fotoğraf makinesinin icadından dijital grafik tasarıma kadar kullanılan araçlar sürekli değişti; ancak fırçayı, deklanşörü veya fareyi tutan, yani o "kararı" veren irade her zaman insana aitti. Ta ki Midjourney, DALL-E ve Stable Diffusion gibi Üretken Yapay Zeka (Generative AI) modelleri sahneye çıkana kadar.
Oku →
Yapay Zeka Tıbbi Olarak Yanlış Teşhis Koyarsa Kime Dava Açılır?
Tıbbi yapay zekâ yanlış teşhise yol açtığında Türkiye'de hastanın en doğrudan talebi yazılım şirketine değil, hastaneye veya hekime yöneliktir. Bu not, Türk hukukuna göre kime dava açılabileceğini, ABD ve AB'nin teşhis yazılımını nasıl sınıflandırdığını, yeni AB Ürün Sorumluluğu Direktifi'nin 9 Aralık 2026'dan sonra piyasaya sürülen ürünler için neyi değiştirdiğini ve yazarın tazminat fonu önerisini anlatıyor.
Oku →
Yapay Zekâ Sorumluluk Sigortası Zorunlu Olmalı mı? AB, Kore ve Türkiye
AB, Güney Kore ve Türkiye'de yapay zekâ sorumluluğuna karşı genel bir sigorta zorunluluğu yoktur; bulabildiğimiz en yakın kural, Kore'nin kaldırımda çalışan robotlar için getirdiği sigorta yükümlülüğüdür. Bu not, geri çekilen AB Yapay Zekâ Sorumluluk Direktifi'ni, yeni Ürün Sorumluluğu Direktifi'ni, Kore'nin robot kanununu, Türkiye'deki tehlike sorumluluğu ve zorunlu sigorta kurallarını ve yazarın tazminat fonu önerisini anlatıyor.
Oku →
Algoritma Hatası Kusursuz Sorumluluk Doğurur mu?
Algoritma hatası AB, ABD veya Türkiye'de tek başına kusursuz sorumluluk doğurmaz; sonuç, sistemin ürün veya tehlikeli işletme sayılıp sayılmadığına bağlıdır. Bu not, 9 Aralık 2026'dan sonra uygulanacak yeni AB Ürün Sorumluluğu Direktifi'ni, farklı yönlere işaret eden iki ABD kararını, Türk Borçlar Kanunu m.71'i ve yazarın dijital tehlike sorumluluğu önerisini ele alıyor.
Oku →
Türkiye İçin Yapay Zekâ Kanunu Önerisi: 100 Maddelik Yazar Taslağı
Bu metin, yazarın Türkiye için hazırladığı kendi 100 maddelik yapay zekâ kanunu taslağıdır; yasaklı sistemleri, yeni bir otoriteyi, istihdamı, veriyi, telifi, sorumluluğu ve yaptırımları kapsar. Meclis'te bekleyen bir teklif veya resmî bir taslak değildir; hiçbir kurum benimsememiştir. Maddelerin altındaki mevcut hukuk notları birincil kaynaklarla karşılaştırılmıştır.
Oku →
Türkiye İçin Yapay Zekâ Yasası Önerisi: Yönetişim, Denetim ve Yaptırım
Bu metin, bir Türkiye yapay zekâ yasasının nasıl uygulanabileceğine dair yazarın kendi önerisidir: Türkiye Yapay Zeka Otoritesi, regülatif kum havuzu, nöro-haklar, seçim güvenceleri ve kademeli yaptırımlar. Meclis'te bekleyen bir teklif veya resmî bir taslak değildir; hiçbir kurum benimsememiştir. Yazıldıktan sonra 2026-2030 Eylem Planı farklı bir model seçmiştir; metin bunu belirtiyor.
Oku →
Türkiye İçin Yapay Zekâ Yasası Önerisi: Veri, Telif, Şeffaflık, Sorumluluk
Bu metin, açıklanabilirlik, sorumluluk ve sigorta, telif ve veri egemenliği konularında yazarın Türkiye için hazırladığı kendi yapay zekâ yasası önerisidir. Meclis'te bekleyen bir teklif veya resmî bir taslak değildir; hiçbir kurum benimsememiştir. Mevcut Türk ve AB hukukuna ilişkin ifadeler birincil kaynaklarla karşılaştırılmıştır.
Oku →
Türkiye İçin Yapay Zekâ Yasası Önerisi: İstihdam Koruması ve Kotalar
Yapay zeka yalnızca fiziksel değil bilişsel emeği de tehdit ediyor. Türkiye'nin sektörel iş kaybı riskinin haritası ve bir Yapay Zeka Yasası'nın tartışması gereken insan kotaları, YZ vergisi ve korunmuş meslekler.
Oku →
Türkiye ve Körfez'de Kurumsal Yapay Zekâ Sorumluluğunun Yapılandırılması
Yapay zeka, Türkiye'de ve Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ülkelerinde şirketlerin temel iş süreçlerine yerleştikçe, kurumsal sorumluluk sorusu teorik bir tartışma olmaktan çıkıp yönetim kurullarının gündemine giriyor. Bu makalede, şirketlerin değişen hukuki çerçevelere nasıl uyum sağlayabileceği, uluslararası yapay zeka tedarik sözleşmelerinde riskleri nasıl paylaştırabileceği ve faaliyetlerini algoritmik hatalara karşı nasıl koruyabileceği ele alınmaktadır.
Oku →
Sınır Ötesi Yapay Zekâ Eğitimi: Türkiye, BAE ve Suudi Arabistan'da Veri Aktarımı
Türkiye'den yapay zekâ modeli eğitmek için yurt dışına kişisel veri göndermek, 1 Haziran 2024'ten beri değişik haliyle KVKK'nın 9. maddesi uyarınca hem hukuki sebep hem de bir aktarım aracı gerektiriyor. Bu not bu kuralları ve DIFC, ADGM, Suudi Arabistan ve BAE federal metinlerinin aktarımlar hakkında söylediklerini anlatıyor; anonim veya sentetik verinin hukuki soruyu neden ortadan kaldırmadığını açıklıyor.
Oku →
EU AI Act Yüksek Risk Takvimi Aralık 2027'ye Ertelendi: Ne Değişiyor?
27 Temmuz 2026'dan beri yürürlükte olan (AB) 2026/1744 sayılı Tüzük, EU AI Act'in yüksek risk yükümlülüklerini Ek III sistemleri için 2 Aralık 2027'ye, Ek I ürünleri için 2 Ağustos 2028'e erteledi. Yasaklar, genel amaçlı yapay zekâ kuralları ve 50. madde ertelenmedi. Bu yazı neyin değişip neyin değişmediğini anlatıyor.
Oku →
Eylemsel Yapay Zekâ: Kendi Başına Hareket Ettiğinde Kim Sorumlu?
Yapay zekâ ajanı kendi başına hareket ettiğinde ilk hesap veren genellikle onu devreye alan işletmedir; çünkü yazılımın hukuki kişiliği yoktur. Bu yazı gerçek sorumluluk yollarını anlatıyor: Türk Borçlar Kanunu'ndaki sözleşme ve haksız fiil kuralları, AB'nin 2024/2853 sayılı Ürün Sorumluluğu Direktifi ve AI Act'in uygulayıcı yükümlülükleri.
Oku →
Yapay Zekâ İçeriğini Etiketlemek: YZ Tüzüğü 50. Madde Ne İstiyor?
AB Yapay Zekâ Tüzüğü'nün 50. maddesi, üretken yapay zekâ sağlayıcılarından çıktıyı makine tarafından okunabilir biçimde işaretlemesini, uygulayıcılardan deepfake ve bazı kamu yararı metinlerini açıklamasını istiyor. Madde 2 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor; mevcut sistemlerin işaretleme süresi 2 Aralık 2026'da doluyor.
Oku →
İşe Alımda Yapay Zekâ: AB YZ Tüzüğü, GDPR ve KVKK'da Ayrımcılık Riski
Yapay zekâlı işe alım araçları vekil değişkenler üzerinden ayrımcılık yapabilir; işverenler bugün GDPR, KVKK m.11 ve Türk eşitlik hukuku bakımından risk taşıyor. AB Yapay Zekâ Tüzüğü'nün işe alım sistemlerine ilişkin yüksek risk yükümlülükleri 2 Aralık 2027'de başlıyor; işe alımda duygu tanıma yasağı ise Şubat 2025'ten beri uygulanıyor.
Oku →
EU AI Act'te hangi risk kademesindesiniz?
EU AI Act'te hangi risk kademesinde olduğunuzu sistemin ne kadar gelişmiş olduğu değil, ne için kullanıldığı belirler. Bu yazı 5. maddeyi, Ek I ve Ek III ile birlikte 6. maddeyi, 50. maddeyi ve geri kalan kademeyi örneklerle ve (AB) 2026/1744 sonrası tarihlerle anlatıyor.
Oku →
Eğitim verisi: önce çözülmesi gereken KVKK ve GDPR soruları
Yapay zekâ modelini kişisel veriyle eğitmek için KVKK m.5 ve GDPR m.6'da bir hukuki sebep, ilk toplama amacıyla bağdaşan bir amaç ve yurt dışına aktarımda geçerli bir yol gerekir. Bu yazı, KVKK'nın 2025 rehberi ile EDPB'nin 2024 görüşünün ne dediğini ve veri kümesi bu testlerden geçemezse neler olabileceğini anlatıyor.
Oku →