Olay
Scatter Lab, kullanıcıların yüklediği KakaoTalk yazışmalarını çözümleyip ilişki tavsiyesi veren “Science of Love” ve “TextAt” uygulamalarını işletiyordu. Şirket Şubat 2020 ile Ocak 2021 arasında bu uygulamalardan topladığı, yaklaşık 600 bin kullanıcıya ait 9,4 milyar civarında cümleyi Facebook kullanıcılarına sunulan Iruda sohbet botunun geliştirilmesinde ve işletilmesinde kullandı. Yazışmalardaki adlar, cep telefonu numaraları ve adresler silinmemiş, şifrelenmemişti. Şirket ayrıca Ekim 2019 ile Ocak 2021 arasında GitHub'da bir yapay zekâ modelini, ad ve konum bilgisi içeren 1.431 cümleyle birlikte yayımladı. İnceleme sırasında 14 yaşından küçük kullanıcıların verilerinin veli onayı alınmadan toplandığı da ortaya çıktı.
Hukuki soru
Komisyonun önündeki temel soru, belirli bir hizmet için toplanan yazışmaların kullanıcılara bildirilmeden ve rızaları alınmadan başka bir yapay zekâ hizmetinin geliştirilmesinde kullanılıp kullanılamayacağıydı. Komisyon bunun yanında, kimlik bilgileri ayıklanmadan yapılan işlemenin Kişisel Bilgilerin Korunması Kanunu'nun (PIPA) takma adlı bilgiye ilişkin kurallarıyla bağdaşıp bağdaşmadığını, modelin ve örnek cümlelerin herkese açık bir depoda yayımlanmasının hukuka uygun olup olmadığını ve 14 yaşından küçükler için aranan veli onayı yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğini inceledi. Olay, bir sohbet botunun eğitim verisinin veri koruma hukuku bakımından denetlendiği ilk örneklerden biri oldu.
Karar
Komisyon 28 Nisan 2021 tarihli genel kurul toplantısında PIPA'nın sekiz ayrı ihlalini tespit etti. Scatter Lab'e 55,5 milyon won ek idari yaptırım (gwajinggeum) ve 47,8 milyon won idari para cezası (gwataeryo) olmak üzere toplam 103,3 milyon won ödetilmesine ve düzeltici tedbirlere hükmetti. Komisyona göre yazışmalar toplanma amacı dışında kullanılmış, kullanıcılar bu konuda yeterince bilgilendirilmemişti. GitHub'da yayımlanan cümleler belirli kişileri tanımaya elverişli bilgi içerdiğinden takma adlı bilgiye ilişkin kurala da aykırıydı. Komisyon Başkanı Yoon Jong-in, belirli bir hizmet için toplanan bilginin başka hizmetlerde gelişigüzel kullanılamayacağının bu kararla açıklığa kavuştuğunu belirtti.
Neden önemli
Karar, Kore'de yapay zekâ alanında faaliyet gösteren bir şirketin kişisel verileri gelişigüzel işlemesi nedeniyle kamu otoritesince yaptırıma bağlandığı ilk örnek olarak anılır. Sohbet botlarının eğitiminde kullanılan konuşma verilerinin amaçla sınırlılık, şeffaflık ve takma adlandırma kurallarına tabi olduğunu somut bir olay üzerinden gösterdi. Eğitim verisinin kaynağı ve kullanıcılara verilen bilginin kapsamı gibi sorular, bu kararla birlikte yapay zekâ geliştirme sürecinin hukuki değerlendirmesinin doğrudan bir parçası hâline geldi.
İlgili aşamalar
Kullanıcıların Scatter Lab aleyhine açtığı tazminat davasında Seul Doğu Bölge Mahkemesi 2025'te bazı davacılar lehine manevi tazminata hükmetti; şirket karara karşı istinaf yoluna başvurdu.