Olay
Yelp Inc.'in şikâyeti üzerine Rekabet Kurulu, Google'ın genel arama sonuç sayfasında kendi yerel arama ve konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetlerini rakiplerini dışlayacak biçimde öne çıkarıp çıkarmadığını inceledi. Önaraştırmanın ardından 21.02.2019 tarihli kararla Alphabet Inc., Google LLC, Google International LLC, Google Ireland Limited ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.'den oluşan ekonomik bütünlük hakkında soruşturma açıldı. İnceleme, mekân ve işletmelere ilişkin sorgularda Google'ın yerel sonuçları bir arada gösterdiği Local Unit alanına ve Google Hotel Ads'e odaklandı. Türkiye'de rakip yerel arama sitelerinin bu alanda yer alma imkânı yoktu. Google, Local Unit'i yalnızca kendi sıralama sistemi onu ilgili sorgu için jenerik sonuçlardan daha alakalı bulduğunda gösterdiğini savundu.
Hukuki soru
Genel arama hizmetleri pazarında hâkim durumda bulunan Google'ın, sonuç sayfasında kendi yerel arama ve konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetlerine konum ve gösterim üstünlüğü tanıması ve rakip yerel arama sitelerinin Local Unit'e girişini engellemesi, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesi anlamında hâkim durumun kötüye kullanılması mıdır? Kurul, Google'ın sonuçların alaka düzeyini iki aşamada belirleyen sıralama yöntemine dayanan savunmasını da değerlendirdi. Google'ın kendi açıklamasına göre jenerik sonuçlar ile yerel sonuçlar farklı kalite sorunlarıyla karşılaşıyor ve Panda 4.0 algoritma güncellemesi yerel sonuçlara uygulanmıyordu. Bu durumda iki tür sonucun aynı alaka testine tabi tutulmasının makul olup olmadığı tartışıldı.
Karar
Kurul 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı kararla oybirliğiyle Google'ın genel arama hizmetleri pazarında hâkim durumda olduğuna karar verdi. Google'ın kendi hizmetlerine konum ve gösterim üstünlüğü tanıyarak ve rakip yerel arama sitelerinin Local Unit'e girişini engelleyerek yerel arama ve konaklama fiyatı karşılaştırma pazarlarında rekabeti bozduğunu ve 6. maddeyi ihlal ettiğini tespit etti. Google şirketlerine müteselsilen 296.084.899,49 TL idari para cezası verildi. Ayrıca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren altı ay içinde rakip hizmetlerin sonuç sayfasında Google'ın kendi hizmetlerine göre dezavantajlı olmayacağı koşulların sağlanması ve ilk uyum tedbirinden itibaren beş yıl boyunca yılda bir Kuruma rapor sunulması emredildi.
Neden önemli
Karar, bir arama motorunun sonuç sayfasında neyi, hangi sırayla ve hangi biçimde gösterdiğinin rekabet hukuku denetimine tabi olduğunu gösteriyor. Kurul, Google'ın alaka düzeyine dayanan sıralama savunmasını kabul etmedi ve uyumun sonuç sayfasının tasarımında somut değişikliklerle sağlanmasını istedi. Google karara karşı Ankara 3. İdare Mahkemesinde dava açtı (E. 2022/912), ancak daha sonra 7440 sayılı Kanun kapsamında davadan feragat etti. Mahkeme karar verilmesine yer olmadığına hükmetti ve dosya kapandı.
İlgili aşamalar
Kurul 21.03.2024 tarihli ve 24-14/285-M sayılı kararla Google'ın yerel arama için sunduğu yeni tasarımları üç ay izlenmek üzere uygun buldu. Tasarımların otel sorgularında uygulanmadığını tespit edince 09.05.2024 tarihli ve 24-22/499-210 sayılı kararla 15.04.2024'ten itibaren 2023 yılı gayrisafi gelirinin günlük onbinde beşi oranında ceza uyguladı. 04.06.2024 tarihli ve 24-24/562-236 sayılı kararla Google'ın uyumu 21.05.2024'te tamamladığını kabul etti ve 37 günlük süre için ceza verdi; Kurum bu tutarı yaklaşık 482 milyon TL olarak duyurdu. Kurum 10.07.2025'te, Google'ın uyum süreci sürerken 'İşletme Reklamları' adıyla, soruşturma konusu yerel arama tasarımlarıyla aynı nitelik ve işleve sahip yeni tasarımlar uyguladığını ve bu tasarımların uygulandığı süre için 2024 yılı gayrisafi gelirinin günlük onbinde beşi oranında toplam yaklaşık 355,1 milyon TL ceza verildiğini duyurdu. Google'ın reklam teknolojilerine ilişkin 2024 kararı ayrı bir kayıtta ele alınmıştır.