Olay
Canlı yüz tanıma (LFR), kameralarla yoldan geçenlerin yüzlerini kaydedip biyometrik değerlere dönüştürüyor ve bunları polisin aranan kişiler listesiyle karşılaştırıyor; eşleşmeyen veriler hemen siliniyor. 23 Şubat 2024'te London Bridge istasyonu yakınında, gençlerle çalışan gönüllü bir toplum görevlisi olan birinci davacı, sistem onu listedeki kardeşiyle eşleştirince polis tarafından durdurulup sorgulandı. Kimliğini kanıtlaması istendi, parmak izi vermeyi reddedince gözaltıyla tehdit edildi. İkinci davacı, Big Brother Watch derneğinin direktörü olup LFR'nin kullanıldığı bölgelerde düzenli olarak gösterilere katılıyor. Davacılar, Londra Emniyet Müdürlüğü'nün 11 Eylül 2024'te kabul ettiği LFR politikasının iptalini istedi.
Hukuki soru
Davacılar LFR'nin kendiliğinden hukuka aykırı olduğunu ileri sürmedi ve ölçülülük itirazında da bulunmadı. Politikanın, kimlerin aranan kişiler listesine alınabileceği ve LFR'nin nerede kullanılabileceği konusunda polise o kadar geniş takdir yetkisi bıraktığını savundular ki AİHS'nin 8. maddesine yapılan müdahalenin "hukuka uygun" olmadığını, 10. ve 11. maddelere getirilen sınırlamaların da "kanunla öngörülmediğini" ileri sürdüler. Mahkemenin çözmesi gereken soru, Temyiz Mahkemesi'nin Güney Galler Polisi aleyhine verdiği 2020 tarihli Bridges kararı ışığında politikanın öngörülebilirlik ve keyfîliğe karşı güvence bakımından "kanun niteliği" taşıyıp taşımadığıydı.
Karar
Lord Justice Holgate ve Mrs Justice Farbey'den oluşan heyet, davayı her iki gerekçe yönünden reddetti. Politika, izleme listesi kategorilerinin önemli bir kısmını LFR'nin kullanılabileceği küçük "suç yoğunluk bölgeleri" için belirlenen suç türlerine bağlıyor, bu bağlantının bulunmadığı kategoriler (ör. mahkemelerce aranan kişiler) için başka koşullar getiriyor, kullanımı aranan kişilerin bulunmasıyla sınırlıyor ve özel hayat ile gösteri hakkı üzerindeki caydırıcı etki konusunda somut yönlendirmeler içeren yapılandırılmış bir ölçülülük değerlendirmesi öngörüyordu. Mahkemeye göre birbirine bağlı "neden, kim ve nerede" koşulları bir bütün olarak okunduğunda yeterli açıklık sağlıyor ve keyfî kararlara karşı koruma oluşturuyordu. Mahkeme, kimlerin listeye alınabileceğinin ve LFR'nin nerede kullanılabileceğinin belirsiz olduğu Bridges davasıyla bu durumu karşılaştırdı. LFR'nin yararları ya da sakıncaları hakkında hüküm kurmadığını da vurguladı.
Neden önemli
Dava, polisin LFR politikasını Bridges kararında uygulanan "kanun niteliği" ölçütü bakımından sınadı. Mahkemeye göre polis, LFR'nin nerede kullanılacağını ve listeye kimlerin alınacağını sınırlayan ayrıntılı ve yayımlanmış bir politikayla, ayrı bir kanun düzenlemesi olmadan da "kanun niteliği" şartını karşılayabilir. Davacılar ölçülülük ve kamu sektörü eşitlik yükümlülüğü itirazlarında bulunmadığından bu sorular açık kaldı. Davacılar karara karşı istinaf yoluna gitmek istediklerini açıkladı; Ekim 2026 itibarıyla istinaf izni hakkında verilmiş bir karar bildirilmedi.
İlgili aşamalar
Temyiz Mahkemesi, R (Bridges) v Chief Constable of South Wales Police [2020] EWCA Civ 1058 kararında, listeye kimlerin alınacağı ve sistemin nerede kullanılacağı konusunda polise fazla takdir yetkisi bırakıldığı gerekçesiyle Güney Galler Polisi'nin LFR kullanımını hukuka aykırı bulmuştu. Eşitlik ve İnsan Hakları Komisyonu bu davaya yazılı görüşle katıldı.