Burhan Doğuş Ayparlar

← Tüm kararlar

Türkiye · 13 Şubat 2020

Süreç devam ediyor

Google'a, Shopping Unit aracılığıyla rakip alışveriş karşılaştırma sitelerini genel arama sonuçlarında dezavantajlı konuma düşürdüğü için idari para cezası verildi

Kurul, Shopping Unit ile rakip karşılaştırma sitelerini geri plana iten Google'a 98,35 milyon TL ceza verdi; algoritmik geri itme iddiasını kanıtlanmış saymadı.

Mahkeme / kurum
Rekabet Kurulu
Tarih
13 Şubat 2020
Esas / karar no.
Google (çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri), 20-10/119-69
Durum
Süreç devam ediyor
Rekabet Kurulu, Google (çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri), 20-10/119-69, 13 Şubat 2020 — https://www.burhandogusayparlar.com/yapay-zeka-kararlari/google-alisveris-karsilastirma-kendini-kayirma/
  1. Olay
  2. Hukuki soru
  3. Karar
  4. Neden önemli

Olay

Rekabet Kurulu, 18.07.2018 ve 07.02.2019 tarihli kararlarla Alphabet Inc. ve dört Google şirketinden oluşan ekonomik bütünlük hakkında soruşturma yürüttü. Google, Google Shopping hizmetini Eylül 2016'da Türkiye'de başlatmıştı; ürün aramalarında sonuç sayfasının üst kısmında görselli ürün reklamlarını gösteren Shopping Unit de bu hizmete trafik yönlendiriyordu. Akakçe ve Cimri gibi alışveriş karşılaştırma siteleri trafiklerinin önemli kısmını Google'ın organik sonuçlarından ve reklam hizmetinden sağlıyor, aynı zamanda bu pazarda Google ile rekabet ediyordu. Dosyada, Shopping Unit'in reklam olduğu anlaşılmayacak biçimde öne çıkarıldığı, rakip karşılaştırma sitelerinin bu alana girişinin engellendiği ve Google'ın arama algoritmalarıyla rakipleri organik sonuçlarda aşağı ittiği ileri sürüldü.

Hukuki soru

Kurul, genel arama hizmetlerinde hâkim durumda olan Google'ın Shopping Unit'i rakip sitelerin üzerinde, geniş bir alanda, ürün görselleriyle ve reklam niteliği açıkça belirtilmeden göstermesinin, rakip karşılaştırma sitelerinin ücret ödeyerek de bu alana doğrudan girememesinin ve rakip site adlarıyla yapılan aramalarda bile Shopping Unit'in en üstte yer almasının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesi anlamında hâkim durumun kötüye kullanılması olup olmadığını inceledi. Google'ın rakip siteleri organik sıralamada kasıtlı olarak aşağı ittiği iddiasını da karşılaştırma sitelerinin dizin sayıları, organik trafik ve ortalama sıralama verileri ile Akakçe ve Cimri'ye en çok trafik getiren sorgulardaki konumları üzerinden değerlendirdi.

Karar

Kurul 13.02.2020 tarihli ve 20-10/119-69 sayılı kararla oybirliğiyle Google'ın genel arama hizmetleri ile çevrim içi alışveriş karşılaştırma hizmetleri pazarlarında hâkim durumda olduğuna ve alışveriş karşılaştırma hizmeti sunan rakiplerini dezavantajlı konuma düşürerek 6. maddeyi ihlal ettiğine karar verdi. Google şirketlerine müteselsilen 98.354.027,39 TL idari para cezası verildi. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren üç ay içinde rakiplerin sonuç sayfasında Google'ın hizmetinden daha az avantajlı olmayacağı koşulların sağlanması, Shopping Unit başlığının tıklanabilir olmaktan çıkarılması, alanın reklam olduğuna ilişkin belirsizliğin giderilmesi ve rakip marka adlarıyla yapılan aramalarda Shopping Unit'e öncelik verilmemesi emredildi; Google beş yıl boyunca yılda bir Kuruma rapor verecekti. Organik sıralamada kasıtlı geri itme iddiası kanıtlanmadı. Karar 2026'da ceza oranının hesabı nedeniyle iptal edildi; Kurul aynı tespitleri, yükümlülükleri ve tutarı yeniden karara bağladı.

Neden önemli

Karar, arama sonuç sayfasının tasarımını ve şirketin kendi hizmetine ayırdığı alanı rekabet hukuku denetimine tabi tutuyor. Kurul ihlali sonuç sayfasındaki konum ve gösterim üstünlüğüne dayandırdı; sıralama algoritmasıyla rakiplerin geri itildiği iddiası ise eldeki sıralama verileriyle doğrulanamadı. Yükümlülükler karşısında Google, Türkiye'de alışveriş reklamlarını arama sayfalarından kaldırmayı seçti. İhlal tespiti ilk derece ve istinaf aşamalarında hukuka uygun bulundu. Kurulun aktarımına göre 2026'daki iptal, ceza oranının hangi yönetmeliğe göre belirleneceğiyle sınırlıydı. 2026 tarihli yeni karara karşı da yargı yolu açıktır.

İlgili aşamalar

Google'ın karara karşı açtığı davayı Ankara 12. İdare Mahkemesi 29.03.2021'de reddetti (E. 2020/1522, K. 2021/626); Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi istinaf başvurusunu 04.11.2021'de reddetti (E. 2021/869, K. 2021/1557). Danıştay 13. Dairesi 30.12.2025'te bu kararı bozdu (E. 2022/257, K. 2025/4223). Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi 16.04.2026'da ilk derece kararını kaldırarak Kurul kararını iptal etti (E. 2026/550, K. 2026/768). Kurulun aktarımına göre iptalin dayanağı, ceza oranının 2009 tarihli mülga Ceza Yönetmeliği ile 27.12.2024'te yayımlanan yeni yönetmelik karşılaştırılarak, aleyhe hüküm verme yasağı gözetilip lehe olan hükme göre yeniden belirlenmesi gereğiydi; kararın esasına ilişkin bir hukuka aykırılık tespit edilmemişti. Kurul 21.05.2026 tarihli ve 26-19/566-212 sayılı kararla oybirliğiyle hâkim durum ve ihlal tespitlerini ve yükümlülükleri yeniden karara bağladı. Yeni yönetmelik ve 2024 cirosu esas alındığında ceza 1.522.044.308,11 TL'ye çıkacağından, mülga yönetmeliği lehe bularak 98.354.027,39 TL cezayı yeniden uyguladı. 05.09.2026'da yayımlanan bu karara karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde Ankara idare mahkemelerinde dava açılabilir; dava açılıp açılmadığı bu çalışmada tespit edilemedi. Google 29.07.2020'de, Türkiye'de arama sayfalarındaki alışveriş reklamlarını 10.08.2020'den itibaren kaldıracağını duyurdu. Kurul 27.08.2020 tarihli ve 20-39/543-243 sayılı kararla, Google'ın 28.07.2020'de sunduğu ve özünde rakip karşılaştırma sitelerinin Shopping Unit'te reklam yoluyla yer almasına dayanan uyum önerilerini yükümlülükleri tam olarak karşılamakta yetersiz buldu; Google'ın Shopping Unit'i 10.08.2020 itibarıyla kapatmasıyla ihlalin sona erdiğini tespit etti. Ankara 18. İdare Mahkemesi, Google'ın bu kararın eşit muamele yükümlülüğünün yerine getirilmediğine ilişkin kısmına karşı açtığı davayı 04.03.2022'de oybirliğiyle reddetti (E. 2021/373, K. 2022/473); kararın sonraki aşaması doğrulanamadı. Google'ın yerel arama ve reklam teknolojileri kararları ayrı kayıtlarda ele alınmıştır.

Benzer kararlar