Olay
Rekabet Kurulu 18.05.2023 tarihli ve 23-23/432-M sayılı kararla, re'sen, Google'ın çevrim içi görüntülü reklamcılık ve reklam teknolojisi hizmetlerindeki davranışları hakkında soruşturma açtı. Google reklam teknolojisi tedarik zincirinin her halkasında faaliyet gösteriyor: reklamverenlere talep tarafı platformları (DSP; Google Ads ve DV360), yayıncılara ise reklam sunucusu (Google Ad Manager) ve arz tarafı platformu (SSP) olarak AdX hizmeti sunuyor. Reklam gösterimleri büyük ölçüde otomatik gerçek zamanlı ihalelerle satılıyor. YouTube envanterine erişim ve reklam ölçümüne ilişkin iddialar, Google'ın taahhütlerinin 03.05.2024 tarihli ve 24-21/486-207 sayılı kararla kabul edilmesiyle kapatıldı. Soruşturma, reklam teknolojilerindeki kendini kayırma iddialarıyla devam etti.
Hukuki soru
Kurul iki soruyu inceledi. Birincisi, Google'ın DSP hizmetlerindeki gücüne dayanarak kendi DSP'lerinden gelen envanter satın alma taleplerini kendi SSP'sine yönlendirip yönlendirmediğiydi. İkincisi, yayıncı reklam sunucusu pazarındaki hâkim durumunu, ihalelerin nasıl yürütüleceğini belirleyen kurallar ve işlevler aracılığıyla AdX'i rakip SSP'lere karşı kayırmak için kullanıp kullanmadığıydı. Bu çerçevede dinamik tahsis işlevi, başlık teklifi (header bidding) karşısındaki 'son bakış' avantajı, dinamik gelir paylaşımı modeli, 2019'da geçilen birinci fiyat ihalesi kuralları ve Open Bidding'e katılan SSP'lere uygulanan koşullar, 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesi bakımından değerlendirildi.
Karar
Kurul 12.12.2024 tarihli ve 24-53/1180-509 sayılı kararla oybirliğiyle, Google'ın DSP pazarında hâkim olduğunu ancak yönlendirme iddiası bakımından ihlal tespit edilemediğini belirtti. Buna karşılık yayıncı reklam sunucusu pazarında hâkim olan Google'ın AdX'e haksız avantaj sağladığına karar verdi. Dinamik tahsis, AdX'e rakiplerin tahmini veya gerçek tekliflerini taban fiyat olarak kullanıp onları az farkla geçme imkânı tanımış, dinamik gelir paylaşımı bu avantajı pekiştirmişti. 2019'dan sonra da Open Bidding'deki yüzde 5-10 ücret ve rakip SSP'lerin Google DSP'lerinden teklif alamaması üstünlüğü sürdürdü. Tekerrür nedeniyle artırılan oranla 2.607.563.963,59 TL ceza verildi; altı ay içinde üçüncü taraf SSP'lere kendi hizmetinden daha az elverişli olmayan koşullar sağlanması, aksi hâlde günlük ceza uygulanması öngörüldü.
Neden önemli
Karar, programatik reklamcılıkta ihalelerin kurallarını belirleyen yazılım işlevlerinin, dikey olarak bütünleşmiş bir platformun kendini kayırma aracı olarak incelenebileceğini gösteriyor. Kurul, rakiplerin zamanla daha fazla gösterim kazanmasını davranışın etkisiz kaldığına kanıt saymadı. Google hakkındaki önceki ihlal kararlarının, idari yargıda kesinleşmesi beklenmeden tekerrüre esas alınabileceğini de belirtti. Karara karşı Ankara idare mahkemelerinde yargı yolu açıktır. Basına yansıyan haberlere göre Google karara itiraz edeceğini açıkladı; dava açılıp açılmadığı ve sonucu bu çalışmada doğrulanamadı.
İlgili aşamalar
Kurul 04.07.2024 tarihli ve 24-28/682-283 sayılı kararla, arama sonuç sayfasındaki videolar, 'People also ask' kutusu, çeviri, spor ve hava durumu kutuları gibi özellikler bakımından Google'ın hâkim durumunu kötüye kullanmadığına karar verdi. Google'ın yerel arama hizmetlerine ilişkin 2021 kararı ayrı bir kayıtta ele alınmıştır.