Olay
Emotional Perception AI Ltd, bir yapay sinir ağı (ANN) kullanarak kullanıcıya, ilgilendiği müzik parçası, video veya metin gibi bir dosyaya benzer duygusal tepki uyandıran başka dosyalar öneren bir sistem ve yöntem için patent başvurusu yaptı. Birleşik Krallık Fikri Mülkiyet Ofisi'nde (UKIPO) Hearing Officer, buluşun “bilgisayar programı olarak” patent dışı olduğu gerekçesiyle başvuruyu reddetti. High Court itirazı kabul etti, Court of Appeal ise Hearing Officer'ın kararını yeniden geçerli kıldı. Bu kararların tamamı, Court of Appeal'ın 2006 tarihli Aerotel kararında ortaya koyduğu ve yaklaşık yirmi yıldır izlenen dört aşamalı teste dayanıyordu.
Hukuki soru
Temyizde üç sorun ele alındı. Birincisi, Aerotel yaklaşımının izlenmeye devam edilip edilmeyeceğiydi. İkincisi, bir yapay sinir ağının Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC) m.52/2-c ve 1977 tarihli Patent Kanunu'nun 1(2)(c) maddesi anlamında bir “bilgisayar programı” olup olmadığı veya böyle bir program içerip içermediğiydi. Üçüncüsü, istemlerin konusunun tamamının patent dışı kalıp kalmadığıydı. Aerotel ile Avrupa Patent Ofisi (EPO) içtihadı arasındaki fark bu soruların merkezinde yer alıyordu.
Karar
Yüksek Mahkeme, Lord Briggs ile Lord Leggatt'ın kaleme aldığı kararla temyizi oybirliğiyle kabul etti. Aerotel yaklaşımının artık izlenmemesi, bunun yerine EPO Genişletilmiş Temyiz Kurulu'nun G1/19 kararında benimsenen “herhangi bir donanım” yaklaşımının uygulanması gerektiğine karar verdi. Yapay sinir ağı, her türden bilgisayarın izleyebileceği bir talimatlar bütünü olduğundan “bilgisayar programı”dır. Bununla birlikte ağ ancak bir donanım üzerinde çalıştırılabildiği için istemler teknik nitelik taşır ve program “olarak” patent dışı kalmaz; UKIPO bu gerekçeyle reddetmekte hatalıdır. Sonraki adım, buluşun teknik niteliğine katkı sağlamayan özelliklerin ayıklandığı “ara aşama”dır. Mahkeme dosyayı bu aşama ile diğer patentlenebilirlik şartlarının incelenmesi için Hearing Officer'a geri gönderdi.
Neden önemli
Karar, bilgisayarla uygulanan buluşlar bakımından Birleşik Krallık hukukunu yaklaşık yirmi yıl sonra EPO uygulamasıyla uyumlu hâle getirdi. Patent dışı bırakma aşamasındaki eşik düşerken, değerlendirmenin ağırlığı ara aşamaya ve yenilik ile buluş basamağı incelemesine kaydı. Mahkeme yapay sinir ağlarının bilgisayar programı olduğunu açıkça kabul etti, ancak ara aşamanın bu tür buluşlara nasıl uygulanacağını tanımlamadı. Bu nedenle yapay zekâ buluşlarının Birleşik Krallık'taki patentlenebilirliği UKIPO'nun ve alt mahkemelerin sonraki uygulamasıyla netleşecektir.
İlgili aşamalar
Önceki aşama: Court of Appeal, [2024] EWCA Civ 825. Başvuru Hearing Officer'a geri gönderildi; iade sonrası incelemenin sonucu henüz bilinmiyor.