Olay
Bir hukuk bürosunda çalışan avukat, 29 Eylül 2021'de Seul Barosundan, hukuk teknolojisi şirketi Lawform'da çalışan olarak görev yapmak için ek iş izni istedi. Şirket 2019'dan beri internet platformu üzerinden ihtarname, ödeme emri, sözleşme ve şikâyet dilekçesi gibi belgeleri otomatik olarak hazırlayan bir hizmet sunuyordu: kullanıcı belge türünü seçiyor, sorulara verdiği yanıtlar hazır cümle modülleriyle standart şablondaki boşluklara yerleşiyordu. Platformda ayrıca anlaşmalı avukatların belgeyi 250.000 veya 320.000 won karşılığında incelediği bir hizmet de vardı. Baro 8 Kasım 2021'de, kullanıcının girdiği bilgilerden sonra belgeyi algoritmanın tamamladığını ve şirketin hukuk bürosu olmadığını belirterek izni reddetti.
Hukuki soru
Soru, kullanıcının yanıtlarını inceleme ya da değişiklik yapmadan standart şablona yerleştiren otomatik belge hizmetinin, Kore Avukatlık Kanunu'nun 109. maddesinin 1. bendinde avukat olmayanlara yasaklanan 'bir işe ilişkin hukuki belge hazırlama veya diğer hukuki işleri yürütme' kapsamına girip girmediğiydi. Kanunun 34. maddesi de ret gerekçesinde dayanak olarak gösterilmişti. Baro yargılama sırasında, şirketin otomatik hizmet üzerinden ücretli avukat incelemesine aracılık ettiği gerekçesini de ileri sürdü; bu yeni gerekçenin işlemin hukuka uygunluğunu savunmak için sonradan eklenip eklenemeyeceği de tartışıldı.
Karar
Seul İdare Mahkemesi 8. Dairesi 18 Şubat 2025'te ret işlemini iptal etti. Yasak kapsamına girmek için somut ve bireysel bir olayın tespiti, uygulanacak kuralların incelenmesi ve hukuki değerlendirme gerekir. Hizmette kullanıcının yazdıkları hiç değiştirilmeden şablona aktarılıyordu; bu, bir form kitabından örnek seçip doldurmaktan farksızdı. Mahkemeye göre ölçüt, sistemin girilen bilgiyi inceleyip düzeltip düzeltmediğidir; yapay zekâ ile uygunluk denetimi ve düzeltme önerisi yapılırsa sonuç değişir. Mahkeme, somut hizmet bakımından gerekli olmayan bir değerlendirme olarak, kullanıcının anlattığı duruma göre üretken yapay zekânın belge seçip yazmasının yasak kapsamına girmeye yeterli olduğunu da belirtti. Ücretli avukat incelemesi hukuki iş sayıldı ve aracılık ihtimali kabul edildi, ancak işlem gerekçesinde yer almadığı için sonradan eklenemedi.
Neden önemli
Hukuki belge otomasyonunun avukatlık tekeliyle ilişkisini ele alan ve basında Yüksek Mahkeme düzeyinde kesinleşen ilk karar olarak nitelendirilen bir karardır. Mahkeme sınırı, sistemin kullanıcının girdisini inceleyip değiştirip değiştirmediğine göre çizdi; bu ölçüt kural tabanlı şablon hizmetlerini, kullanıcının anlattığı olaydan belge üreten üretken yapay zekâ uygulamalarından ayırıyor. Seul İstinaf Mahkemesi baronun istinaf başvurusunu reddetti; Yüksek Mahkeme 3. Dairesi 12 Şubat 2026'da temyiz incelemesine gerek görmeyerek (2025두35483) kararı kesinleştirdi.
İlgili aşamalar
Mahkeme, ücretli avukat inceleme hizmetinin hukuki iş niteliğinde olduğunu ve otomatik hizmet üzerinden bu hizmete aracılık edildiğinin düşünülebileceğini belirttiğinden, bu konular ayrı bir işlem veya yargılamada gündeme gelebilir. Yüksek Mahkeme gerekçe yazmadan karar verdiğinden üretken yapay zekâya ilişkin değerlendirme Seul İdare Mahkemesine aittir; bazı haberler bunu Yüksek Mahkemeye atfediyor. Seul İstinaf Mahkemesi kararının tarihi ve esas numarası bu çalışmada doğrulanamadı.