Olay
Tada hizmetinde araç kiralama şirketi Socar, kendi araçlarını yüzde yüz bağlı ortaklığı VCNC'nin geliştirip işlettiği uygulama üzerinden kullanıcılara kiralıyor, sürücüleri ise taşeron firmalardan 'serbest sürücü' sözleşmesiyle temin ediyordu. Temmuz 2019'da bir taşeron, sürücülerin yazışma grubunda kadro azaltımını duyurdu ve ileride araç tahsis edilecek sürücülerin listesini paylaştı. Listede yer almayan sürücü, 7 Ekim 2019'da uygulamayı işleten şirkete karşı haksız fesih başvurusu yaptı, Socar'ı sonradan karşı taraf olarak ekledi. Seul Bölge Çalışma İlişkileri Komisyonu, sürücünün işçi olmadığı gerekçesiyle başvuruyu usulden reddetti; Merkezi Çalışma İlişkileri Komisyonu ise sürücüyü işçi, Socar'ı işveren sayarak feshi haksız buldu. Seul İdare Mahkemesi bu kararı iptal etti, Seul İstinaf Mahkemesi ise kaldırdı.
Hukuki soru
Temel soru, Socar ile doğrudan sözleşmesi bulunmayan, taşeron üzerinden temin edilen ve işi uygulama aracılığıyla alan sürücünün Çalışma Standartları Kanunu anlamında işçi olup olmadığı, işçiyse işverenin kim olduğuydu. Kararda yer alan olgulara göre sürücüler araç tahsisi için gün ve saat seçebiliyor, çağrıları kabul etmeyebiliyor ve başka işlerde de çalışabiliyordu. Mahkeme ayrıca, işi dağıtan ve performansı izleyen bir çevrim içi platform söz konusu olduğunda klasik bağımlılık ölçütlerinin nasıl uygulanacağını belirlemek durumundaydı. Usul yönünden, Socar'ın üç aylık başvuru süresi dolduktan sonra karşı taraf olarak eklenmesinin hak düşürücü süreye takılıp takılmadığı da tartışmalıydı.
Karar
Yüksek Mahkeme 3. Dairesi 25 Temmuz 2024'te oybirliğiyle temyizi reddetti. Platform çalışanlarında, tarafların platform üzerinden bağlandığı ve doğrudan iş sözleşmesine daha az ihtiyaç duyulan iş yapısı ile işin dağıtılmasında ve yürütülmesinde platform algoritmasının ya da birden çok aktörün rol oynadığı iş yönetimi dikkate alınmalıdır. Somut olayda sürücünün işe geliş, çağrı kabulü, güzergâh ve molaları uygulamada otomatik kaydedilmiş, bu kayıtlarla aylık devam raporları hazırlanmıştı. Çağrıları uygulama atıyor, sürücü yolcu seçemiyordu; çağrı reddi yaptırıma ve ek ücret seviyesine yansıyordu. Mahkeme, platformun işi kimin yapacağını seçip iş dağıttığını ve yöntemini denetlediğini belirterek sürücüyü işçi, Socar'ı işveren saydı. Karşı tarafın eklenmesi de süresinde kabul edildi.
Neden önemli
Hankyung'da yayımlanan bir hukuk bürosu köşe yazısında (Mart 2026), Yüksek Mahkemenin bir platform çalışanının işçi olduğunu doğrudan kabul ettiği ilk karar olarak değerlendirildi. Mahkeme yeni bir test koymadı, mevcut bağımlılık ölçütlerini korudu; ancak bu ölçütlerin uygulanmasında algoritmik iş dağıtımını ve uygulama verisine dayalı performans izlemesini açıkça hesaba kattı. Sabit ücret olmaması ve gelir vergisi kesilmemesi gibi unsurların platform modelinin doğası gereği belirleyici sayılamayacağını da vurguladı. Basına yansıyan değerlendirmelere göre platform sektörü, kararın benzer davaların önünü açacağı endişesini dile getirdi.
İlgili aşamalar
Alt derece kararları: Seul İdare Mahkemesi 8 Temmuz 2022, 2020구합70229 (Socar lehine); Seul İstinaf Mahkemesi 21 Aralık 2023, 2022누56601 (Merkezi Çalışma İlişkileri Komisyonu lehine). Yüksek Mahkeme kararı şirket adlarını anonimleştiriyor; Socar ve VCNC adları basında yer alıyor.