Burhan Doğuş Ayparlar

← Tüm kararlar

Almanya · 21 Ekim 2026

Süreç devam ediyor

Kredi notunun hesaplanma mantığını öğrenme hakkı, sözleşme kararının bu nota belirleyici ölçüde dayanmasına bağlandı

BGH, SCHUFA aleyhine verilen bilgi verme kararlarını bozdu; not iletildikten kısa süre sonra gelen olumsuz kararda notun belirleyici olduğu karine sayılacak.

Mahkeme / kurum
Almanya Federal Yüksek Mahkemesi (Bundesgerichtshof, BGH)
Tarih
21 Ekim 2026
Esas / karar no.
SCHUFA score information (I ZR 227/25 et al.), I ZR 227/25, I ZR 228/25, I ZR 229/25, I ZR 230/25
Durum
Süreç devam ediyor
Almanya Federal Yüksek Mahkemesi (Bundesgerichtshof, BGH), SCHUFA score information (I ZR 227/25 et al.), I ZR 227/25, I ZR 228/25, I ZR 229/25, I ZR 230/25, 21 Ekim 2026 — https://www.burhandogusayparlar.com/yapay-zeka-kararlari/bgh-schufa-score-access-presumption/
  1. Olay
  2. Hukuki soru
  3. Karar
  4. Neden önemli

Olay

SCHUFA, Almanya'da kredi bürosu olarak faaliyet gösteren bir şirkettir. Kayıtlı verileri matematiksel-istatistiksel bir yöntemle olasılık değerlerine (skor) dönüştürür; müşterileri bu değerlere bakarak muhtemel sözleşme taraflarının ödeme davranışını tahmin eder. SCHUFA 2023'te davacılara, kendileri hakkında tuttuğu verileri ve son on iki ayda kredi değerliliği sorgularına yanıt olarak iletilen skorları skor değeri, derece, olasılık ve veri türü sütunlarından oluşan tablolarla bildirdi. Davacılar skorlarının nasıl hesaplandığı konusunda bilgi verilmesini ve dava öncesi avukatlık giderlerinin ödenmesini istedi. İlk derece mahkemeleri bilgi taleplerini reddetti. Dresden Eyalet Yüksek Mahkemesi (OLG) ise SCHUFA'yı, skorları en çok etkileyen ölçütlerin ağırlığı ve temel skorda kullanılan veriler gibi konularda bilgi vermeye mahkûm etti.

Hukuki soru

Sorun, bir kredi bürosunun skorunun hangi durumda Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) m. 15(1)(h) uyarınca otomatik karar almanın mantığı hakkında anlamlı bilgi isteme hakkını doğurduğuydu. Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD), 2023 tarihli SCHUFA kararında (C-634/21) bu hakkı m. 22(1)'in bütün unsurlarının gerçekleşmesine bağlamıştı: profil oluşturma dahil yalnızca otomatik işlemeye dayanan ve kişi hakkında hukuki sonuç doğuran ya da onu benzer şekilde önemli ölçüde etkileyen bir karar. BGH'nin, skoru SCHUFA'nın hesapladığı ama sözleşme kararını bir bankanın ya da başka bir şirketin verdiği durumlarda bu ölçütün nasıl uygulanacağını ve skorun karara etkisini kimin ispat edeceğini belirlemesi gerekiyordu.

Karar

BGH, SCHUFA'nın temyizlerini kabul etti; OLG kararlarını bilgi verme ve masraf taleplerini kabul eden kısımları yönünden bozarak dosyaları geri gönderdi. OLG kararlarının hüküm fıkraları kısmen yeterince belirli de değildi. SCHUFA'nın skorlaması GDPR m. 4(4) anlamında profil oluşturmadır; skorun hesaplanması da m. 22(1) anlamında bir “karar”dır. Ancak OLG, üçüncü bir şirketin davacıyla ilgili sözleşme kararının skora belirleyici ölçüde dayanıp dayanmadığını tespit etmemişti. İspat yükü davacıdadır; AB hukukundaki etkililik ilkesi gereği bu yük ağır tutulamaz. SCHUFA'nın bir şirkete skor ilettiğini ve kısa süre sonra davacı aleyhine bir karar verildiğini göstermek yeterlidir; bu durumda skorun belirleyici olduğu fiilî karine olarak kabul edilir ve SCHUFA bu karineyi çürütebilir. SCHUFA'nın bilgi verme yükümlülüğü varsa, 2023 tarihli yazılar bu yükümlülüğü karşılamamaktadır.

Neden önemli

Karar, ABAD'ın SCHUFA ölçütünü Alman usul hukukuna aktarıyor. BGH, olumsuz karardan kısa süre önce iletilen skorun belirleyici olduğunu karine olarak kabul ederek davacılardan daha fazlasını isteyen bazı eyalet yüksek mahkemelerinin görüşünden açıkça ayrıldı ve davacıların ispat yükünü hafifletti. Skorun hesaplanmasını zaten “karar” saydığı için bu tür davalarda belirleyici soru, skorun üçüncü kişinin sözleşme kararına etkisi olacak. Bankaların kendi kredi değerliliği incelemesini yapma yükümlülüğü de karineyi tek başına ortadan kaldırmıyor. SCHUFA'nın hangi bilgileri vermesi gerektiği ise geri gönderme sonrasında belirlenecek.

İlgili aşamalar

Bu dava, BGH'nin dayandığı ABAD'ın 7 Aralık 2023 tarihli SCHUFA kararından (C-634/21, schufa-credit-scoring) ayrı bir davadır. Dört karar (I ZR 227/25 ila I ZR 230/25), Dresden OLG'nin 7 Ekim 2025 tarihli kararlarını (4 U 144/25, 4 U 883/24, 4 U 1492/24, 4 U 615/25) bozdu; dosyalar yeniden bu mahkemede görülecek ve davacılar BGH'nin belirsiz bulduğu taleplerini düzeltebilecek. Açıklamanın içeriği konusunda ABAD'ın 27 Şubat 2025 tarihli Dun & Bradstreet Austria kararına da bakılabilir (dun-bradstreet-austria-explanation).

Sitedeki ilgili yazılar

Benzer kararlar