Olay
Kasım 2021'de Arizona'nın Chandler kentinde trafik ışıklarında çıkan bir tartışmanın ardından bir kişi vurularak öldürüldü. Yeniden görülen davada jüri, sanığın meşru müdafaa savunmasını kabul etmeyerek onu taksirle öldürme suçundan mahkûm etti. Mayıs 2025'te Maricopa County Superior Court'taki ceza duruşmasında, yakınlarının ve arkadaşlarının beyanlarından sonra ailesi, maktulün bir fotoğrafı ve ses profilinden yapay zekâyla üretilmiş bir video gösterdi. Videoda maktul mahkemeye ve sanığa hitap ediyor, sanığı affettiğini söylüyordu. Video yapay zekâyla hazırlandığını belirtiyor ve gerçek görüntüler de içeriyordu. Hâkim videoyu "sevdiğini" söyledi ve savcılığın istediğinden yüksek olan 10,5 yıl hapis cezası verdi.
Hukuki soru
Sanık, yapay zekâyla oluşturulan canlandırmanın güvenilir olmadığını ve buna karşı anlamlı bir savunma imkânı bulamadığını ileri sürdü. Duruşmada itiraz edilmediği için mesele "temel hata" ölçütüyle incelendi. Sorun, videonun yapay kısımlarının cezanın belirlenmesinde kullanılacak bilgide aranan asgari güvenilirliği taşıyıp taşımadığı ve hâkimin bunları dikkate almasının hukuki güvenceye (due process) aykırı olup olmadığıydı. Savcılık ise videonun, maktulün kız kardeşinin onun söyleyeceğine inandığı sözleri yansıttığı için güvenilir olduğunu savundu.
Karar
Mahkeme oybirliğiyle verdiği ve yayımlanan kararında mahkûmiyeti onadı, ancak cezayı bozarak dosyayı yeniden ceza tayini için ilk derece mahkemesine gönderdi. Arizona'daki mağdur hakları güvenceleri, sanığın güvenilir bilgiye dayanılarak cezalandırılma hakkını ortadan kaldırmaz. Videonun yapay kısımları, ailenin maktulün görüşlerine ilişkin anlayışını maktulün kendi sözleri gibi sunuyordu ve kız kardeşinin "hayal gücünden" üretilmiş bir tasvirdi. Mahkemeye göre videonun başındaki yapay zekâ uyarısı bu sorunu gidermedi. Hâkimin sözleri, videonun onu açıkça etkilediğini gösteriyordu; bu nedenle ceza yargılaması temelden adil olmaktan çıkmıştı. Videodaki gerçek görüntüler bu değerlendirmenin dışında kaldı; delillere ilişkin ayrı bir itiraz da reddedildi.
Neden önemli
Mahkemenin kendi tespitine göre, maktulün yapay zekâyla üretilmiş bir tasvirinin mağdur etki beyanı olarak sunulmasını daha önce ele alan bir Arizona kararı yoktu. Mahkeme, mağdur etki beyanı olarak kullanılabilecek gerçek kayıt ve fotoğraflarla, hiç söylemediği sözlerin bir kişiye yakıştırıldığı yapay içerik arasında ayrım yaptı. Ayrıca içeriğin yapay zekâyla üretildiğinin belirtilmesinin tek başına güvenilirlik sağlamadığını ortaya koydu. Mahkemede yapay zekânın kayıtları iyileştirmek ya da görsel anlatım materyali hazırlamak gibi başka kullanımları açık bırakıldı.
İlgili aşamalar
Sanık, Maricopa County Superior Court'ta yeniden cezalandırılacak. Ağırlaştırıcı neden ispatlanmadığından yeni ceza 10,5 yılı aşamaz. Basında, davanın Arizona Yüksek Mahkemesi önüne taşınabileceği belirtildi; Ekim 2026 ortası itibarıyla böyle bir başvuru yapıldığı bildirilmedi.