Olay
Thomson Reuters, editörlerinin kararlardaki hukuki ilkeleri özetleyen notlar (headnotes) yazdığı Westlaw veri tabanının sahibidir. ROSS Intelligence, sade dille sorulan hukuki sorulara mevcut kararlardan ilgili pasajları getiren ve yeni metin üretmeyen bir yapay zekâ arama motoru geliştirdi. Westlaw lisansı alamayınca eğitim verisini LegalEase şirketine hazırlattı. LegalEase, yaklaşık 25.000 eğitim notundaki hukuki soruları binlerce Westlaw özetinden yararlanarak hazırladı. ROSS, platformunu Westlaw'a yakın fiyatlarla onun yerine geçebilecek bir ürün olarak tanıttı. Thomson Reuters'ın açtığı davada ABD Delaware Federal Bölge Mahkemesi (U.S. District Court for the District of Delaware), Şubat 2025'te 2.243 özetin kopyalandığını kabul edip kısmi özet karar (summary judgment) verdi, adil kullanım savunmasını reddetti ve özgünlük ile adil kullanım sorularının ara karar istinafına (interlocutory appeal) götürülmesine izin verdi.
Thomson Reuters Enterprise Centre GmbH v. ROSS Intelligence Inc. kararında hukuki soru neydi?
Üçüncü Daire'nin önünde, ilk derece mahkemesinin istinafa götürülmesine izin verdiği iki soru vardı. İlki, herkesin serbestçe yararlanabileceği mahkeme kararlarındaki hukuki ilkeleri aktaran 2.243 özetin telif koruması için yeterli özgünlüğe sahip olup olmadığıydı. ROSS, özetlerin korunmasının Thomson Reuters'a hukuk üzerinde tekel tanıyacağını ve fikir ile ifadenin birleşmesi (merger) ilkesinin uygulanması gerektiğini savundu. İkincisi, özetlerin yapay zekâ aracını eğitmek için kullanılmasının Telif Hakkı Kanunu'nun 107. maddesi anlamında adil kullanım (fair use) sayılıp sayılmayacağıydı. Bu değerlendirmede kullanımın amacı ve niteliği, eserin türü, kullanılan kısmın miktarı ve kullanımın pazara etkisi tartılacaktı. ROSS, Authors Guild v. Google kararına ve Google v. Oracle gibi ara kopyalama kararlarına dayandı.
ABD Üçüncü Daire Federal İstinaf Mahkemesi ne karar verdi?
Yargıç Montgomery-Reeves'in yazdığı kararla mahkeme ilk derece kararını onadı. Her özet, hangi hukuki ilkenin alınacağına ve nasıl ifade edileceğine ilişkin editoryal tercihleri yansıttığı için gereken asgari yaratıcılığı taşıyordu; hukuki ilkeler pek çok biçimde ifade edilebildiğinden merger ilkesi uygulanmadı. Adil kullanım bakımından ROSS'un kullanımı ticariydi ve Westlaw ile aynı amaca hizmet ettiği için dönüştürücü niteliği olsa olsa çok sınırlıydı. Ara kopyalama kararlarından farklı olarak kopyalama zorunlu değildi, çünkü kararların kendisine serbestçe ulaşılabiliyordu; kolaylık da gerekçe sayılmadı. Yalnızca ikinci ölçüt ROSS lehineydi. Üçüncü ölçüt, ilk derece kararından farklı olarak adil kullanım aleyhine değerlendirildi. Dördüncü ölçüt bakımından mahkeme, ROSS'un özetlerin Westlaw aboneliğine çeken değerini azalttığını ve gelişmekte olan yapay zekâ eğitim verisi lisans pazarında Thomson Reuters'ın fırsatını elinden aldığını kabul etti.
Thomson Reuters Enterprise Centre GmbH v. ROSS Intelligence Inc. kararı neden önemli?
Karar, yapay zekâ eğitiminde adil kullanım konusunda bir ABD federal istinaf mahkemesinden çıkan ilk karar olarak değerlendiriliyor ve yapay zekâ geliştiricisinin aleyhine sonuçlandı. Mahkeme uyuşmazlığı sıradan bir telif davası olarak nitelendirdi ve gerekçesini somut olgulara bağladı. ROSS'un aracı yeni metin üretmiyordu, davacının ürününün yerine geçmek üzere tasarlanmıştı ve korunmayan karar metinlerine ulaşmak için özetlerin kopyalanması gerekmiyordu. Mahkeme, Bartz v. Anthropic kararına ve ABD Adalet Bakanlığının OpenAI davasında sunduğu görüş beyanına (statement of interest) değinerek üretken modelleri açıkça ayrı tuttu. Bu nedenle kararın büyük dil modellerine etkisi belirsizliğini koruyor.
İlgili aşamalar
İlk derece: ABD Delaware Federal Bölge Mahkemesi, davaya görevlendirmeyle bakan Üçüncü Daire yargıcı Stephanos Bibas, 11 Şubat 2025 tarihli karar (No. 1:20-cv-613-SB). Bu karar, soruların çoğunu jüriye bırakan 2023 tarihli kararı değiştirmişti. Üçüncü Daire'de duruşma 11 Haziran 2026'da Yargıçlar Restrepo, Montgomery-Reeves ve Bove'dan oluşan heyet önünde yapıldı. Karar 29 Eylül 2026'da önce gizli olarak dosyaya konuldu; kamuya açık metni mahkemenin sitesinde yayımlandı. İstinaf kararı kısmi özet kararı onadığından, bazı özetlerin telif süresinin dolup dolmadığı ve yargılamaya bırakılan diğer özetler gibi kalan konular ilk derece mahkemesinde görülecek. ROSS'un avukatları Ekim 2026 başında ABD Yüksek Mahkemesine başvurulacağını açıkladı. Üretken modeller için bkz. Kadrey v. Meta (Kuzey Kaliforniya, Haziran 2025).
Bu soruya başka ülkelerden cevaplar
Telifli eserlerle yapay zekâ eğitmek serbest mi?
Veri setinin oluşturulması metin ve veri madenciliği istisnasına girdi.
Kneschke v LAION e.V.Almanya · 2025HayırŞarkı sözlerinin modelde ezberlenmesi çoğaltma sayıldı; istisna bunu kapsamaz.
GEMA v OpenAIRakip ürün için başlık notlarının kullanılması adil kullanım değildi (üretken olmayan YZ).
— bu kararHaber metinlerinin model eğitimi için saklanması ilk bakışta adil kullanım (fair dealing) sayıldı; istinaf incelemesi sürüyor.
ANI Media Pvt. Ltd. v. Open AI OpCo LLC