Düzeltme (19 Ekim 2026): Bu yazının önceki sürümü doğrulanamayan olaylara yer veriyordu. Metin, bağlantıları verilen doğrulanabilir kaynaklara göre yeniden yazıldı.

Güney Kore'nin deepfake sorunu gerçek, ama yeni değil. Kadınları ve kız çocuklarını hedef alan cinsel içerikli deepfake'lere yönelik öfkenin Seul sokaklarına taştığı Eylül 2024'te Ulusal Polis Teşkilatı, yıl başından o güne kadar deepfake suçlarından 318 kişinin yakalandığını, bunların 251'inin (yüzde 78,9) ergen olduğunu açıkladı. The Korea Times'ın aktardığına göre 2021-2023 arasında polisin soruşturduğu deepfake dosyalarında hedef alınan kişilerin yaklaşık yüzde 60'ı reşit değildi.

Bu yazının önceki sürümü, Kore ceza hukukunun deepfake karşısında "çaresiz" kaldığını ileri sürüyor ve Ağustos 2026'da Meclis'e sunulduğu söylenen bir yasa tasarısını anlatıyordu. İki iddia da yanlıştı. Kore, cinsel içerikli deepfake'i 2020'den beri ayrı bir suç olarak tanımlıyor; 2024'te cezaları ağırlaştırdı, bulundurma ve izleme fiillerini suç hâline getirdi; seçim kanununa Aralık 2023'te eklenen ve Ocak 2024'te yürürlüğe giren hükümle de seçimden önceki 90 günde seçim propagandası amaçlı deepfake'i yasakladı. Bu yazı söz konusu düzenlemeleri, mahkemelerin bunları nasıl uyguladığını, uygulama verilerinin ne gösterdiğini ve tartışmanın bugün nerede durduğunu, Türkiye ve Avrupa Birliği karşılaştırmasıyla birlikte ele alıyor.

1. 2020: Deepfake için müstakil bir suç tipi

Başlangıç noktası, Cinsel Suçların Cezalandırılmasına İlişkin Özel Kanun'un (성폭력처벌법) 14-2. maddesidir. Madde, 24 Mart 2020 tarihli ve 17086 sayılı Kanunla eklendi ve 25 Haziran 2020'de yürürlüğe girdi. Değişiklikle birlikte yayımlanan resmî gerekçe nedenini açıkça söylüyor: belirli bir kişinin bedenini cinsel içeriğe monte eden deepfake'lerden doğan zarar artıyordu ve mevcut hükümlerle bu fiilleri cezalandırmak ya güçtü ya da verilebilecek ceza hafif kalıyordu.

2020 metni de teknolojiden bağımsız kaleme alınmıştı. Bir kişinin yüzünü, bedenini veya sesini içeren görüntü, video ya da ses kayıtlarını, yayma amacıyla ve o kişinin iradesine aykırı olarak, cinsel arzu veya utanç uyandırabilecek biçimde düzenleyen, birleştiren ya da işleyen kişiye beş yıla kadar hapis veya 50 milyon wona kadar para cezası öngörülüyordu. Ortaya çıkan içeriği yaymak, rızayla üretilip sonradan rıza dışı paylaşılan içerik de dâhil olmak üzere, aynı cezayı gerektiriyordu. Bu fiilin kazanç amacıyla bilişim ağı üzerinden işlenmesinin cezası yedi yıla kadar hapisti.

2. 2024: Cezaları ağırlaştıran yasa

2024 skandalı başka bir boşluğu gün yüzüne çıkardı: 2020 düzenlemesi yayma amacı arıyordu; bu tür içeriği yalnızca saklamak veya izlemek suç değildi. Yanıt birkaç hafta içinde geldi. The Korea Times'ın haberine göre Meclis'in Hukuk ve Yargı Komisyonu paketi 25 Eylül 2024'te kabul etti; 20459 sayılı Kanun 16 Ekim 2024'te yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. 14-2. madde ve ilgili hükümlerin güncel metnine göre:

  • Üretim tek başına suçtur. "Yayma amacıyla" ibaresi metinden çıkarıldı. Bir kişinin görüntüsünü veya sesini iradesine aykırı olarak cinsel içeriğe dönüştürmenin cezası, 14. maddedeki gizli çekim suçuyla aynı olacak şekilde, yedi yıla kadar hapis veya 50 milyon wona kadar para cezasıdır.
  • Yayma için de üst sınır yedi yıldır; kazanç amacıyla bilişim ağı üzerinden yaymanın cezası ise artık en az üç yıl hapistir.
  • Bulundurma, satın alma, saklama ve izleme müstakil suç hâline geldi (14-2. maddenin 4. fıkrası): üç yıla kadar hapis veya 30 milyon wona kadar para cezası.
  • Bu tür içerikle tehdit en az bir yıl, tehditle bir şeyi yaptırmaya zorlama en az üç yıl hapis gerektirir (14-3. madde). Suçun itiyat hâlinde işlenmesi cezayı yarı oranına kadar artırır (14-2. maddenin 5. fıkrası ve 14-3. maddenin 3. fıkrası); teşebbüs de cezalandırılır (15. madde).

Aynı paket çocukların korunmasına ilişkin kanunu da değiştirdi. The Korea Times'a göre cinsel istismar içeriğini kullanarak bir çocuğa veya ergene şantaj yapmanın cezası en az üç yıla, zorlamanın cezası en az beş yıla çıkarıldı.

Aralık 2024'te iki değişiklik daha yapıldı. 20535 sayılı Kanun (Haziran 2025'te yürürlüğe girdi), daha önce yalnızca çocuklara yönelik dijital cinsel suçlarda tanınan kimlik gizlenerek soruşturma ve sahte kimlikle (örtülü) soruşturma yetkisini yetişkinlere yönelik dijital cinsel suçlara da genişletti. 20575 sayılı Kanun (21 Haziran 2025'te yürürlüğe girdi) suç gelirlerinin müsaderesini zorunlu kıldı ve bugünkü 23-2. maddenin temelini attı: polis, ihbar edilen içeriğin internette dolaştığını tespit ettiğinde, medya içerik denetim kuruluna ve ilgili hizmet sağlayıcılara ya da platform yöneticilerine içeriğin silinmesi veya erişimin engellenmesi talebiyle başvurmak zorundadır.

Önceki sürümde yer alan cezalar (beş ila on yıl, çocuklarda on beş yıla kadar) bu kanunların hiçbirinde yoktur. Bir yetişkinin cinsel deepfake'ini üretmenin veya yaymanın gerçek üst sınırı yedi yıldır.

3. Yüksek Mahkeme'nin uygulaması

Bulundurma kesintisiz bir suçtur. Kore Yüksek Mahkemesi'nin (대법원) 2026Do541 sayılı kararına (30 Nisan 2026) konu olayda sanık, 2019-2020 arasında aralarında bir üniversite arkadaşının yüzüyle hazırlanmış montajların da bulunduğu 195 sentetik görüntü üretmiş ya da kaydetmiş, Telegram gruplarından da gizlice çekilmiş görüntüler edinmişti. Dosyalar Aralık 2024'te hâlâ elindeydi. İstinaf mahkemesi, yeni suçlar yürürlüğe girdikten sonra sanığın daha önce edindiği dosyalar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmeye veya güçlendirmeye yönelik yeni bir fiil işlediğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle bulundurma suçlamalarından beraat kararı verdi. Yüksek Mahkeme kararı bozdu. "Bulundurma", içeriği kişinin hâkimiyet alanında tutması demektir; dolayısıyla suç bu hâkimiyet sürdüğü müddetçe devam eder. Yeni suç tipleri yürürlükten önceki fiillere uygulanamaz, ancak 16 Ekim 2024'ten sonra da süren bulundurma cezalandırılabilir ve bunun için bulundurmayı "yenileyen" ayrı bir fiil gerekmez. Dosya Gwangju Yüksek Mahkemesi'ne (istinaf) geri gönderildi.

Gerçek çocukların deepfake'leri. 2024Do17801 sayılı kararda (14 Ağustos 2025) Yüksek Mahkeme, gerçek bir ergenin yüzünü başka bir bedene monte eden görüntünün "çocuğun yer aldığı" içerik sayılamayacağına hükmetti; çünkü görüntüde yer alan çocuğun kendisi değil, üreticinin yarattığı bir imgedir. Bununla birlikte bu görüntü, Çocukların ve Gençlerin Cinsel Suçlara Karşı Korunması Hakkında Kanun anlamında "açıkça çocuk olarak algılanabilen bir temsilin" yer aldığı içerik olabilir; bu kanun üretim için müebbet veya en az beş yıl hapis öngörür. Hangisinin söz konusu olduğu, figürün görünüşü, gerçek kişinin yaşı ve kimliği, görüntünün nasıl ve nerede üretildiği ve kurgusu birlikte değerlendirilerek belirlenir. Somut olayda alt derece mahkemesinin 14-2. madde kapsamındaki deepfake suçundan verdiği mahkûmiyet kararı onandı.

4. Seçimler: 2024'ten beri 90 günlük yasak

Önceki sürüm, seçimden önceki 90 günde deepfake yasağını 2026 tarihli bir tasarının yeniliği gibi sunuyordu. Oysa bu kural, 29 Ocak 2024'te yürürlüğe giren 28 Aralık 2023 tarihli değişiklikten beri Kamu Görevlileri Seçim Kanunu'nda yer alıyor:

  • 82-8. maddenin 1. fıkrası: Seçimden 90 gün önceden seçim gününe kadar hiç kimse, seçim propagandası amacıyla yapay zekâ ile üretilmiş, gerçeğinden ayırt edilmesi güç sanal ses, görüntü veya videoyu üretemez, düzenleyemez, yayamaz, gösteremez ya da paylaşamaz. İhlalin cezası yedi yıla kadar hapis veya 10 ila 50 milyon won para cezasıdır (255. maddenin 5. fıkrası).
  • 82-8. maddenin 2. fıkrası: Bu sürenin dışında seçim propagandasına yönelik deepfake'ler, Merkez Seçim Kurulu'nun belirlediği biçimde, yapay zekâ ile üretilmiş sanal bilgi olduğunu belirten bir etiket taşımak zorundadır. Etiketsiz deepfake 10 milyon wona kadar idari para cezasına (261. maddenin 3. fıkrasının 4. bendi) yol açabilir; gerçeğe aykırı beyan suçları da etiketsiz deepfake yoluyla işlendiğinde daha ağır cezalandırılır (250. maddenin 4. fıkrası).

Kural ilk kez Nisan 2024 genel seçimlerinde uygulandı. Haziran 2025 cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde Nocut News, 2024 seçimlerinde bu hüküm nedeniyle kimsenin cezalandırılmadığını, yorum ve içtihadın henüz zayıf olduğunu aktarıyordu. Aynı haberde önde gelen adayların deepfake'lerinin dolaşımda olduğu ve Seçim Kurulu'nun 9 Nisan 2025'te özel bir müdahale ekibi kurduğu belirtiliyordu.

5. Etiketleme: Yapay Zekâ Temel Kanunu

Önceki sürümde anlatılan "filigran zorunluluğu" da farklı bir biçimde zaten mevcut. 22 Ocak 2026'dan beri yürürlükte olan Yapay Zekânın Geliştirilmesi ve Güven Temelinin Oluşturulmasına İlişkin Temel Kanun'un (Yapay Zekâ Temel Kanunu) 31. maddesi, yapay zekâ işletmecilerine üç yükümlülük getiriyor: üretken veya yüksek etkili yapay zekâ kullanan ürün ve hizmetlerde kullanıcıyı önceden bilgilendirmek, çıktının üretken yapay zekâ tarafından üretildiğini belirtmek ve gerçeğinden ayırt edilmesi güç sanal ses, görüntü veya video üretildiğinde bunu kullanıcının açıkça fark edebileceği biçimde bildirmek ya da etiketlemek. Sanatsal ve yaratıcı eserlerde etiket, eserin sergilenmesini veya ondan yararlanılmasını engellemeyecek biçimde konulabilir. Bu, işletmelere yönelik bir şeffaflık yükümlülüğüdür; bir suç tipi değildir ve bir aracı kullanarak deepfake üreten bireyi bağlamaz.

6. Uygulama verileri ne gösteriyor?

Doğrulayabildiğimiz kaynaklardaki veriler sınırlı ama öğretici:

  • Yukarıda aktarılan 2024 polis verileri (Eylül 2024'e kadar 318 yakalama, yüzde 78,9'u ergen), yakalananların ağırlıkla gençlerden oluştuğunu gösteriyor.
  • 2023 tarihli akademik bir çalışmaya göre Haziran 2020 ile Ağustos 2023 arasında Kore İletişim Standartları Komisyonu'na 9.006 cinsel deepfake videosu incelenmek üzere iletildi; ancak yalnızca 410 dosyada, yani düzeltme taleplerinin yüzde 4,5'inde içerik silindi. Çalışma silme işlemlerini raporluyor; özette erişim engellemelere ilişkin ayrı bir rakam yer almıyor.

2025 ve 2026'ya ait ülke çapındaki resmî rakamları birincil kaynaklardan doğrulayamadığımız için bu yıllara ilişkin veri vermiyoruz. Eldeki rakamlar asıl boşluğun cezaların hafifliği olmadığını düşündürüyor: daha zor sorunlar faillerin tespiti ve içeriğin hızla kaldırılması. 2024-2025 değişikliklerindeki gizli soruşturma yetkisi ve polisin silme talebi yükümlülüğü tam da bu noktaya yönelik.

7. Bugünkü politika tartışması

Var olmayan kişilerin cinsel içerikleri. 2026'daki asıl yasama sorusu, gerçek kişilerin deepfake'lerine daha ağır ceza değil, ceza hukukunun kurgusal kişilerin yapay zekâ ile üretilmiş cinsel içeriklerine genişletilip genişletilmeyeceği. Weekly Kyunghyang'ın haberine göre Demokrat Parti milletvekili Heo Young'un öncülüğünde 11 Eylül 2025'te sunulan ve 27 Temmuz 2026'da Hukuk ve Yargı Komisyonu gündemine alınan teklif, kanuna yeni bir 14-4. madde eklemeyi öngörüyor: "gerçek kişi olarak algılanabilecek" sanal figürlerin cinsel biçimde üretilmesi veya yayılması yedi yıla kadar hapis veya 50 milyon won, bulundurulması veya izlenmesi üç yıla kadar hapis veya 30 milyon won para cezasıyla cezalandırılacak. Teklif sahibi, bir Telegram sohbet odasında paylaşılan yapay zekâyla üretilmiş çıplak montaj fotoğraflarına ilişkin Ağustos 2025 tarihli bir beraat kararını gerekçe gösterdi. Dergiye göre mahkemenin asıl gerekçesi, savcılığın görüntüdeki kadının gerçek bir kişi olduğunu ispatlayamamasıydı ve savcılık karara itiraz etmedi. Eleştirmenler "algılanabilir" ölçütünün belirsiz olduğunu, cezaların orantısız olduğunu ve teklifin, gerçek bir kişi zarar görmeden kurgusal yetişkin içeriğini cinsel suç hâline getireceğini savunuyor. Haber tarihinde teklif alt komisyonda inceleniyordu.

İzleme ve bilme unsuru. İzleme suçu, aşağıda ele alınan AB asgari standardının çok ötesine geçiyor. Komisyon aşamasında milletvekilleri bu tür içeriği bilmeden izleyen veya saklayan kişilerin cezalandırılmayacağını açıkça belirtti (The Korea Times); Yüksek Mahkeme de 2026Do541 sayılı kararında bulundurmanın, kişinin içeriğin niteliğini bilerek hâkimiyet kurmasıyla başladığını vurguladı. Bilinçli izleme ile grup sohbetlerinde tesadüfen karşılaşma arasındaki sınır, dosya dosya belirlenecek.

İspat ve gerçeklik. Sentetik medya geliştikçe mahkemeler iki zıt riskle karşı karşıya: gerçek bir kaydın sahte diye dışlanması ve sahte bir kaydın gerçek diye kabul edilmesi. Bu, yeni suç tiplerinden çok adli bilişim uygulamasının ve yargılama usulünün sorunudur.

8. Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda deepfake'e özgü bir suç tipi yok. Savcılıklar genel hükümlerle çalışmak zorunda: özel hayatın gizliliğini ihlal (m.134: bir yıldan üç yıla kadar hapis, görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle işlenirse ceza bir kat artırılır; özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmenin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis), hakaret (m.125: üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası), kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme (m.136: iki yıldan dört yıla kadar hapis) ve çocuklar söz konusu olduğunda, 2016'dan beri "temsili çocuk görüntülerini" ve "çocuk gibi görünen kişileri" de açıkça kapsayan m.226/3 (üretim için beş yıldan on yıla, diğerlerinin yanında bulundurma için iki yıldan beş yıla kadar hapis). Tamamen kurgusal bir görüntünün m.134/2 anlamında "özel hayata ilişkin" görüntü sayılıp sayılmayacağı tartışmaya açık; bir yetişkinin cinsel deepfake'ini yalnızca bulundurmayı veya izlemeyi suç olarak tanımlayan bir hükme de rastlamadık. İçeriğe müdahale tarafında, 5651 sayılı Kanun'un 9/A maddesi, özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiye doğrudan erişim engeli başvurusu imkânı tanıyor. 24 Temmuz 2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanundan beri başvuru Siber Güvenlik Başkanlığı'na yapılıyor; erişim sağlayıcılar talebi en geç dört saat içinde yerine getirmek zorunda. Başvurucu talebini 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunmalı; hâkim 48 saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkıyor. Mevzuat metninde içeriğin yayından çıkarılmasına ilişkin genel hüküm olan 9. madde, Anayasa Mahkemesi'nin E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiş olarak görünüyor. 24 Haziran 2024'te sunulan 2/2234 esas sayılı Yapay Zeka Kanun Teklifi, TBMM kayıtlarına göre hâlâ komisyonda.

Avrupa Birliği. Kadına yönelik şiddetle mücadeleye ilişkin (AB) 2024/1385 sayılı Direktif, bir kişiyi rızası dışında cinsel faaliyet içindeymiş gibi gösteren materyali "üretmeyi, manipüle etmeyi veya değiştirmeyi ve ardından kamuya erişilebilir kılmayı", ciddi zarara yol açması muhtemel olduğu hâllerde suç olarak tanımlamayı üye devletlere zorunlu kılıyor (m.5/1-b); üst sınırı en az bir yıl hapis olan bir ceza öngörülmeli (m.10/4). Üye devletlerin Direktif'i 14 Haziran 2027'ye kadar iç hukuka aktarması gerekiyor. AB'nin asgari standardı bu nedenle Kore hukukundan dar: kamuya açık hâle getirmeyi hedefliyor; özel olarak üretmenin, bulundurmanın veya izlemenin suç hâline getirilmesini şart koşmuyor. Şeffaflık tarafında, Avrupa Komisyonu'nun açıklamasına göre Yapay Zekâ Tüzüğü'nün 50/4. maddesi 2 Ağustos 2026'dan beri uygulayıcıların deepfake'leri açıklamasını zorunlu kılıyor; açıkça sanatsal, hiciv amaçlı veya kurgusal eserlerde daha hafif bir açıklama biçimi yeterli.

Burhan Doğuş Ayparlar'ın Görüşü

Bize göre Kore deneyimi, bu yazının önceki sürümünün tam tersini gösteriyor. Sorun hiçbir zaman hukukun haksızlığı adlandıramaması değildi. Kore bunu 2020'de yaptı ve 2024'e gelindiğinde yayma amacı olmaksızın üretimi, bulundurmayı ve izlemeyi, tehdidi suç sayan; arkasında gizli soruşturma yetkisi ve polisin re'sen silme talebi bulunan bir rejim kurdu. Kanun metni ölçüt alındığında, bildiğimiz en geniş kapsamlı düzenlemelerden biri.

Asıl dersler kapsam ve orantılılıkla ilgili. 2020-2023 arasında düzenleyiciye iletilen içerikte yüzde 4,5'lik bir silme oranı ve ağırlıkla ergenlerden oluşan bir fail profili, caydırıcılığın üst sınırları yeniden yükseltmekten çok tespite, okul düzeyinde önlemeye ve hızlı kaldırmaya bağlı olduğunu düşündürüyor. Kurgusal kişilere ilişkin güncel teklif ise suç hâline getirmenin açık bir meşruiyet zemininden yoksun kaldığı noktayı gösteriyor: gerçek bir kişi tespit edilemiyorsa ceza hukuku daha soyut bir şeyi korumaya başlıyor ve "gerçek kişi olarak algılanabilir" gibi belirsiz ölçütler kanunilik ilkesiyle kolay bağdaşmıyor.

Türkiye açısından karşılaştırmanın yararı daha dar bir alanda. Ceza Kanunu'ndaki genel suç tipleri, özellikle yetişkinler söz konusu olduğunda, kurgusal görüntülere pek uymuyor. AB Direktifi'nin 5/1-b maddesi çizgisinde, tanınabilir kişilerin rıza dışı cinsel sentetik görüntülerinin üretilmesini ve yayılmasını kapsayan hedefli bir suç tipi, Kore modelinin en tartışmalı unsurunu, yani özel izlemenin cezalandırılmasını ithal etmeden en belirgin boşluğu kapatabilir. Düzenleme hangi biçimi alırsa alsın, güvenilir bir adli bilişim kapasitesiyle desteklenmeli; çünkü deepfake dosyalarında hem suçlama hem savunma giderek artan ölçüde neyin gerçek olduğu sorusuna dayanacak.

Kaynaklar

Bu yazı 19 Ekim 2026 itibarıyla hukuki durum hakkında genel bilgi niteliğindedir; hukuki görüş veya danışmanlık değildir. Atıf yapılan kanunlar, yargı kararları ve teklifler değişebilir.