Olay
Ülke çapında tanınan bir senarist, oyuncu ve komedyen, bir uygulamanın reklamlarında kendi sesinin kullanıldığını fark etti. İddiaya göre uygulama, davacının ses verileriyle eğitilmiş yapay zekâ aracılığıyla kullanıcılara ücret karşılığında istedikleri cümleleri davacının sesiyle söyletme imkânı sunuyordu. Davacı, kişilik hakkına yönelik saldırının durdurulması ve önlenmesi ile kısmi olarak 10.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminat istedi; Anayasa'nın 20. maddesine, KVKK'ya, TMK 23-25 ve TBK 58'e dayandı. Davalı, ses dosyalarının silindiğini, verilerin davacı tarafından alenileştirildiğini ve kullanılan sesin bilgisayarla değiştirilmiş bir ses olduğunu savundu.
Hukuki soru
Davayı ilk olarak inceleyen Ankara 38. Asliye Hukuk Mahkemesi, fikrî ve sınai haklar mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verdi ve bu karar kesinleşti. Dosyanın gönderildiği Ankara 3. Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi de 19.02.2026 tarihinde görevsizlik kararı verdi; sesin kaydını yapan kişinin davacı olmadığını, FSEK 84 ve 86'nın olaya uygulanamayacağını belirtti. İstinaf incelemesinde sorun, yapay zekâ ile ses klonlama iddiasına dayanan önleme ve tazminat davasının 5846 sayılı FSEK kapsamında mı, yoksa genel hükümler kapsamında mı görüleceğiydi.
Karar
Daire, davacının hem önleme ve tespit taleplerini hem de tazminat taleplerini Anayasa, KVKK, TMK ve TBK hükümlerine dayandırdığını, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na dayalı bir talebinin bulunmadığını tespit etti. Kişisel verilerin izinsiz kullanıldığı iddiasına dayanan davada FSEK'in uygulanmasını gerektiren bir husus olmadığından fikrî ve sınai haklar mahkemesinin görevsizlik kararında isabetsizlik görmedi. İstinaf başvurusu HMK 353/1-b.1 uyarınca esastan reddedildi. Karar oybirliğiyle ve HMK 362/1-c uyarınca kesin olarak verildi. Ses verisinin hukuka aykırı işlenip işlenmediği ve tazminat koşulları hakkında esasa ilişkin hüküm kurulmadı.
Neden önemli
Karar, gerçek bir kişinin sesinin yapay zekâ ile klonlanmasını, dava bu şekilde kurulduğunda fikrî haklar meselesi olarak görmüyor; uyuşmazlığı kişilik hakkı ve kişisel verilerin korunması çerçevesine yerleştiriyor. Daire, görev sorununu davacının taleplerini dayandırdığı hukuki sebeplere ve FSEK'e dayalı bir talebin bulunmamasına bakarak çözdü. İki mahkemenin birbiri ardına görevsizlik kararı vermesi, bu tür davalarda görev sorununun yargılamayı uzatabildiğini de gösteriyor. Ses verisinin işlenmesinin hukuka uygunluğu ve tazminat gibi esasa ilişkin sorular asliye hukuk mahkemesinde incelenecek.