Düzeltme (28 Ekim 2026): Önceki sürümde Colorado AI Act'in (SB 24-205) 2026'da yürürlüğe gireceği yazıyordu. Colorado bu yasayı, Vali tarafından 14 Mayıs 2026'da imzalanan SB 26-189 ile (Session Laws, 131. bölüm) yürürlükten kaldırıp önemli kararlarda kullanılan otomatik karar verme teknolojilerine ilişkin kurallar olarak yeniden düzenledi; geliştiricilerin ve kullanıma sunanların yükümlülükleri 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanır. Colorado bölümü, zaman çizelgesi ve kaynak listesi güncellendi.

Amerika Birleşik Devletleri'nin yapay zekâyı düzenleyen tek ve kapsamlı bir federal yasası yoktur. Yapay zekâ, birbiriyle örtüşen üç katmanda düzenlenir: yürütmenin sınırlı müdahaleyi benimseyen federal politikası, hızla çoğalan parçalı eyalet yasaları ve giderek piyasa standardı hâline gelen gönüllü risk yönetimi çerçeveleri.

0Kapsamlı federal YZ yasası
1.Colorado — ilk kapsamlı eyalet YZ yasası
Onlarcaher dönem sunulan eyalet YZ tasarısı
GönüllüNIST YZ Risk Yönetimi Çerçevesi

ABD yapay zekâ yönetişiminin üç katmanı

Federal yürütme ve sektörel

Başkanlık kararnameleri yönü belirler; mevcut kurumlar (FTC, EEOC, FDA, finansal düzenleyiciler) kendi sektörlerinde yürürlükteki hukuku yapay zekâya uygular.

Eyalet mevzuatı

Eyaletler Kongre'den daha hızlı hareket eder; kapsamlı kurallardan işe alım, biyometri ve deepfake gibi belirli kullanımlara yönelik dar yasaklara kadar geniş bir yelpazede düzenleme yapar.

Gönüllü çerçeveler

NIST YZ RMF ve sektör rehberleri bağlayıcı değildir; ancak kamu alımlarında, sigortacılar ve mahkemeler nezdinde giderek özen standardı olarak kabul görür.

Federal katman: sınırlı müdahale ve değişken politika

Federal yapay zekâ politikası büyük ölçüde yasayla değil yürütme işlemleriyle şekillenmiş, yönü de her yönetim değişikliğinde farklılaşmıştır. 2023 tarihli güvenli ve güvenilir yapay zekâ kararnamesi Ocak 2025'te yürürlükten kaldırılmış, yerini inovasyonu ve düzenleyici yükün azaltılmasını önceleyen bir politika almıştır. Değişmeyen unsur ise sektörel yaptırımdır: Kurumlar, yeni yasaları beklemeden mevcut tüketici koruma, ayrımcılık yasağı ve ürün güvenliği mevzuatını yapay zekâ sistemlerine uygular.

Eyalet yaması

Kongre'de yasama tıkanmışken ABD yapay zekâ hukukunu fiilen eyaletler geliştirdi; bu da yargı alanına ve kullanım amacına göre değişen parçalı bir uyum tablosu ortaya çıkardı.

Colorado (SB 24-205, SB 26-189 ile yeniden düzenlendi)

2024'te ilk kapsamlı eyalet YZ yasası olarak kabul edilen SB 24-205, yüksek riskli yapay zekâ sistemlerini geliştiren ve kullanıma sunanlara algoritmik ayrımcılığı önlemek için özen yükümlülükleri getirmişti. 14 Mayıs 2026'da imzalanan SB 26-189, bu yasayı yürürlükten kaldırıp eğitim, istihdam, konut, finansman ve kredi, sigorta, sağlık hizmetleri ile temel kamu hizmetlerine ilişkin önemli kararlarda kullanılan otomatik karar verme teknolojilerine yönelik kurallar olarak yeniden düzenledi. 1 Ocak 2027'den itibaren geliştiriciler kullanıma sunanlara teknik dokümantasyon sağlamak; kullanıma sunanlar ise tüketicileri bilgilendirmek, olumsuz kararlarda teknolojinin rolünü açıklamak ve talep hâlinde insan incelemesi sunmakla yükümlüdür. Kuralları Colorado Tüketiciyi Koruma Kanunu kapsamında Colorado Başsavcısı uygular; yasa yeni bir bireysel dava hakkı öngörmez.

California

Üretken yapay zekâ şeffaflığı, eğitim verisi açıklaması, deepfake ve otomatik karar verme üzerine bir dizi yasa.

Illinois (BIPA)

Katı hükümler içeren Biyometrik Bilgi Gizliliği Yasası, yüz tanıma ve biyometrik yapay zekâ davalarının çoğunun dayanağıdır.

New York City (LL 144)

Aday eleme amaçlı otomatik istihdam karar araçları için önyargı denetimi zorunludur.

NIST Yapay Zekâ Risk Yönetimi Çerçevesi

NIST YZ RMF gönüllüdür, ama ABD'de yapay zekâ yönetişiminin ortak dili hâline gelmiştir. Güvenilir yapay zekâ uygulamalarını dört işlev altında toplar:

Yönet (Govern)

Kuruluş genelinde yapay zekâ riski için kültür ve hesap verebilirlik yapısı kurar.

Haritala (Map)

Her yapay zekâ sistemi ve kullanımına bağlı bağlam ve riskleri belirler.

Ölç (Measure)

Riskleri nicel ve nitel yöntemlerle analiz eder, değerlendirir ve izler.

İdare et (Manage)

Riskleri önceliklendirir ve yaşam döngüsü boyunca izleme ve müdahaleyle yönetir.

Nasıl gelişti

2023 — NIST, Yapay Zekâ Risk Yönetimi Çerçevesi 1.0'ı yayımlar.
2023 — Güvenli ve güvenilir yapay zekâ üzerine federal kararname.
2024 — Colorado ilk kapsamlı eyalet YZ yasasını (SB 24-205) çıkarır.
2025 — 2023 kararnamesi kaldırılır; federal politika inovasyonu önceler.
2026 — Colorado, SB 24-205'i yürürlükten kaldırıp otomatik karar verme teknolojilerine ilişkin kurallar olarak yeniden düzenler (SB 26-189, 14 Mayıs'ta imzalandı); kurallar 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanır. Diğer eyaletler de kendi tasarılarıyla bu yolu izler.

Şirketler için anlamı

ABD'deki kullanıcıları etkileyen bir yapay zekâ sistemi geliştiren veya kullanan şirketler, tek bir ulusal kurallar bütününe dayanamaz. Hukuki risklerin eyalet ve kullanım alanı bazında ayrı ayrı belirlenmesi, savunulabilir bir asgari standart olarak NIST YZ RMF'nin benimsenmesi ve risk kararlarının belgelenmesi gerekir; zira sektörel düzenleyiciler mevcut hukuku bugünden yapay zekâya uyguluyor.

📄