Olay
Uber, 2018-2022 döneminde sürücülerin (sürüş) davranışlarını ve müşteri puanlarını yazılımla izledi. Yazılım dolandırıcılık şüphesi tespit ettiğinde ya da puanlar fazla düşük olduğunda sürücünün hesabı otomatik olarak geçici şekilde, puanların sürekli düşük kalması hâlinde ise kalıcı olarak kapatılıyordu. Bu süreçte hiçbir insan değerlendirmesi yapılmıyordu ve sürücüler hesap kapalı kaldığı sürece Uber üzerinden gelir elde edemiyordu. İnceleme, 171 Fransız sürücünün Fransız insan hakları örgütü Ligue des droits de l'Homme'a (LDH) başvurması üzerine başladı. LDH, sürücüler adına Fransız veri koruma otoritesi CNIL'e şikâyette bulundu. Uber'in Avrupa merkezi Hollanda'da olduğu için GDPR'daki tek durak mekanizması uyarınca dosyayı, CNIL ile yakın işbirliği içinde AP yürüttü.
Hukuki soru
AP, hesap kapatma işlemlerinin, sürücüler için gelir kaybı gibi ağır sonuçlar doğuran ve yalnızca otomatik işlemeye dayanan kararlar olup olmadığını inceledi; GDPR bu tür tamamen otomatik kararları yasaklıyor. Kurum ayrıca Uber'in sürücüleri otomatik karar alma süreci hakkında yeterince bilgilendirip bilgilendirmediğini değerlendirdi. Cezanın belirlenmesinde, tüm Avrupa veri koruma otoritelerinin kullandığı ortak hesaplama yöntemi uygulandı. Bu tür ihlallerde üst sınır şirketin dünya çapındaki yıllık cirosunun yüzde 4'üdür; Uber'in 2025 yılındaki küresel cirosu yaklaşık 44,5 milyar avroydu.
Karar
AP, 21 Ağustos 2026'da açıkladığı kararla Uber'e 824.990.000 avro idari para cezası verdi. Kurum, sürücüler için ağır sonuçlar doğuran hesap kapatma kararlarının herhangi bir insan değerlendirmesi olmadan yazılımla alındığını ve bunun GDPR'daki tamamen otomatik karar alma yasağını ihlal ettiğini tespit etti. Uber'in sürücüleri otomatik karar alma konusunda yeterince bilgilendirmediğini de belirledi. AP Başkan Yardımcısı Monique Verdier, bir bilgisayarın kişiler üzerinde büyük sonuçlar doğuran kararları tek başına vermemesi gerektiğini ve bu kararlara önce bir insanın bakması gerektiğini vurguladı. Uber ihlallere son verdi. AP, ceza kararını diğer Avrupa veri koruma otoriteleriyle de uyumlaştırdı.
Neden önemli
Bu, AP'nin Uber'e verdiği dördüncü ve en yüksek idari para cezası. Karar, platform çalışanlarının hesaplarının algoritmayla kapatılmasını GDPR'ın yasakladığı otomatik karar kapsamında değerlendiriyor ve insan incelemesi gerekliliğini doğrudan gelir kaybına bağlıyor. Dosya aynı zamanda sınır ötesi bir uygulama örneği: Fransız sürücüler adına Fransız bir derneğin yaptığı şikâyet, öncü otorite olarak Hollanda AP'si tarafından karara bağlandı. Uber itiraz edeceğini açıkladığından karar idari itiraz ve Hollanda mahkemeleri önünde yeniden incelenebilir.
İlgili aşamalar
AP, Uber'e 2018'de 600.000 avro, 2023'te 10 milyon avro ve 2024'te 290 milyon avro idari para cezası vermişti; son iki ceza hakkındaki uyuşmazlıklar sürüyor. Sürücülerin otomatik hesap kapatma kararlarına ilişkin açtığı ayrı bir hukuk davasında Amsterdam İstinaf Mahkemesi Nisan 2023'te karar vermişti.