Burhan Doğuş Ayparlar

← Tüm kararlar

Çin · 12 Mart 2026

Kesinleşmiş / nihai

Bir avukatın hapis cezası aldığını söyleyen yapay zekâ cevabı nedeniyle Baidu, kişilik hakkı ihlalinden sorumlu tutuldu

Avukatı fotoğrafıyla birlikte hükümlü gösteren yapay zekâ cevabı için Baidu'ya yazılı özür emredildi; halüsinasyon savunması kabul görmedi.

Mahkeme / kurum
Çin Nanjing Orta Halk Mahkemesi
Tarih
12 Mart 2026
Esas / karar no.
Li v. Beijing Baidu Netcom Science and Technology Co., Ltd. (李某诉北京百度网讯科技有限公司)
Durum
Kesinleşmiş / nihai
Çin Nanjing Orta Halk Mahkemesi, Li v. Beijing Baidu Netcom Science and Technology Co., Ltd. (李某诉北京百度网讯科技有限公司), 12 Mart 2026 — https://www.burhandogusayparlar.com/yapay-zeka-kararlari/nanjing-baidu-ai-answer-defamation/
  1. Olay
  2. Hukuki soru
  3. Karar
  4. Neden önemli

Olay

Karar metni yayımlanmadı; aşağıdaki bilgiler basında çıkan haberlere dayanıyor. Nanjing'de görev yapan bir avukat, Eylül 2024'te Baidu aramasında kendisi hakkında mahkûmiyet içerikleri çıktığını fark etti. 30 Eylül 2024'te avukatın kaç yıl ceza aldığını soran bir aramada Baidu'nun 'AI akıllı cevap' özelliği, avukatın patlamaya yol açma suçundan üç yıl hapis cezasına çarptırıldığını yazdı ve cevaba avukatın cübbeli fotoğrafını ekledi. Avukat, Nanjing Jiangbei Yeni Bölge Halk Mahkemesinde Baidu'ya kişilik hakkı davası açtı; otomatik tamamlama önerileri ve 'ilgili aramalar' bölümlerini de dava konusu yaptı. Baidu, yapay zekâ halüsinasyonlarının öngörülemez olduğunu ve davacının yönlendirici sorular sorduğunu savundu.

Hukuki soru

Mahkemelerin cevaplaması gereken soru, bir arama motorunun yapay zekâ ile ürettiği ve gerçek bir kişiyi açıkça hedef alan yanlış ve küçük düşürücü bir cevaptan işletmecinin sorumlu tutulup tutulamayacağıydı. Baidu, mevcut teknolojiyle halüsinasyonların tamamen önlenemeyeceğini, bu nedenle kendisine kusur yüklenemeyeceğini ileri sürdü. Mahkemeler ayrıca, yalnızca başka sayfaları listeleyen otomatik tamamlama ve 'ilgili aramalar' gibi işlevlerle, metni ve görüntüyü kendisi birleştiren yapay zekâ cevabı arasında sorumluluk bakımından fark bulunup bulunmadığını değerlendirdi. Sorumluluk kabul edilirse uygun yaptırımın ne olacağı da tartışmalıydı.

Karar

İlk derece mahkemesi, otomatik tamamlama ve ilgili arama önerilerinde ihlal görmedi: Baidu bu işlevlerde yalnızca arama hizmeti sunuyor, verileri işlemiyordu ve kusuru yoktu. Buna karşılık yapay zekâ cevabını hakaret niteliğinde buldu: içerik açıkça davacıyı hedef alıyor, 'mahkûm', 'sanık', 'üç yıl hapis' gibi küçük düşürücü ifadeler içeriyor ve fotoğrafla birleşerek davacının toplumdaki itibarını zedeliyordu. Baidu metni ve görüntüyü yapay zekâ ile işleyip birleştirdiği için kusurlu sayıldı. Mahkeme yazılı özür mektubuna hükmetti; sitede özür yayımlanması talebini ve ispatlanamayan maddi ve manevi tazminat taleplerini reddetti. Nanjing Orta Halk Mahkemesi 12 Mart 2026'da istinafı reddetti; içeriğin rastlantısal niteliğini, yapay zekânın erken gelişim dönemini ve Baidu'nun sonradan aldığı önlemleri dikkate alarak yazılı özrü yeterli buldu.

Neden önemli

Bu dava, Hangzhou İnternet Mahkemesinin yapay zekâ halüsinasyonu kararıyla birlikte okunduğunda, Çin mahkemelerinin her iki olayda da kusur sorumluluğunu uyguladığını, ancak sonucun içeriğin niteliğine göre değiştiğini gösteriyor. Belirli bir kişiyi hedef alan ve onun itibarını düşüren bir çıktıda, halüsinasyonların teknik olarak kaçınılmaz olduğu savunması sorumluluktan kurtarmadı. Mahkemeler, yaptırımın ağırlığını belirlerken teknolojinin gelişim aşamasını ve işletmecinin sonradan aldığı önlemleri hafifletici unsur olarak dikkate aldı. Haberlere göre Baidu kararı Mayıs 2026'ya kadar yerine getirmemiş, davacı icra takibi başlatmıştı; Eylül 2026 tarihli bir habere göre yazılı özür icra yoluyla davacıya ulaştı.

İlgili aşamalar

İlk derece kararının tarihi ve dosya numaraları bu çalışmada doğrulanamadı. Haberlerin önemli bölümü The Paper (澎湃新闻) kaynaklıdır; Cover News (封面新闻) ise davacının verdiği karar metinlerine dayanarak ayrı bir haber yaptı. İstinaf gerekçesindeki hafifletici unsurlar yalnızca The Paper'ın aktarımında yer alıyor. Haberlere göre Pekin'de başka bir avukatın Baidu'ya karşı benzer bir davası Kasım 2025'te Haidian Bölge Mahkemesinde açılmıştı.

Benzer kararlar