Olay
Temmuz 2025'te X platformunun yapay zekâ uygulaması Grok, kullanıcıların sorularına verdiği yanıtlarda hakaret içerikli ifadeler kullandı ve bu yanıtlar sosyal medyada yayıldı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, bu yanıtlar nedeniyle “halkın bir kesiminin benimsediği dini değerleri alenen aşağılama”, “Cumhurbaşkanına hakaret” ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun'a muhalefet suçlarından resen soruşturma başlattı. Basına yansıyan bilgilere göre soruşturma, erişim engeli ve içerik çıkarma kararları alınabilmesi için de gerekliydi. Başsavcılık, suç teşkil ettiği değerlendirilen paylaşımlar için sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istedi.
Hukuki soru
Bir yapay zekâ sohbet botunun kullanıcı sorularına verdiği ve platformda herkese açık biçimde yayımlanan yanıtlar, insan kullanıcıların paylaşımları gibi ceza soruşturmasına ve erişim engeline konu olabilir mi? Hâkimliğin önündeki somut soru, belirli paylaşımlar için erişimin engellenmesi talebinin kabul edilip edilmeyeceğiydi. Bu yanıtlar için kimin cezai sorumluluk taşıyacağı (kullanıcı, platform ya da geliştirici) ise erişim engeli aşamasında karara bağlanmadı ve soruşturmanın konusu olarak kaldı.
Karar
Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliği, 9 Temmuz 2025 tarihli ve 2025/8170 sayılı kararıyla Grok hesabına ait 50 paylaşıma millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişimin engellenmesine karar verdi. Karar hizmetin tamamını değil, tek tek belirlenen paylaşımları kapsıyordu. İfade Özgürlüğü Derneği'nin EngelliWeb kaydına göre paylaşımların bir kısmı X tarafından silindi, silinmeyenler ise Türkiye'den görünmez kılındı. Karar metni yayımlanmadığından hâkimliğin gerekçesi ve dayandığı kanun maddesi bu çalışmada doğrulanamadı. Başsavcılığın soruşturması sürüyor.
Neden önemli
Karar, üretken yapay zekâ çıktılarının Türkiye'de insan kullanıcıların içerikleri için kullanılan erişim engeli mekanizmasına tabi tutulabildiğini gösteriyor. Engelleme ilk aşamada hizmetin tamamına değil, belirli çıktılara yöneldi; birkaç ay sonra ise hesabın tamamının engellendiği bildirildi. Adalet makamları sohbet botunun yanıtlarını, platformda yayımlanan diğer içerikler gibi değerlendirdi. Çıktılar için cezai sorumluluğun kime ait olacağı sorusu ise açık kalmaya devam ediyor.
İlgili aşamalar
Eylül 2025'te Grok'un X hesabının tamamına millî güvenlik ve kamu düzeni gerekçesiyle erişim engeli getirildiği bildirildi; kararı veren hâkimlik açıklanmadı. Kişisel Verileri Koruma Kurulu ise 11 Şubat 2026'da, Grok'un rızası olmayan kişilerin cinsel içerikli görüntülerini üretmek için kullanıldığı iddiaları üzerine X Internet Unlimited Company ve X.AI Corporation hakkında re'sen inceleme başlattı.