Delhi Yüksek Mahkemesi, haber içeriğiyle ChatGPT eğitilmesini ilk bakışta adil kullanım sayarak tedbir talebini reddetti

Olay
Hukuki soru
Karar
Neden önemli

Olay

Hindistan'ın haber ajanslarından ANI Media, OpenAI aleyhine telif hakkı ihlali davası açtı. Dava ve ihtiyati tedbir talebi ilk kez 19 Kasım 2024'te görüldü. ANI iki talepte bulundu: internetten erişilebilen haberlerinin kopyalanıp saklanarak ChatGPT'nin dayandığı büyük dil modellerinin (LLM) eğitiminde kullanılması ve ChatGPT'nin cevaplarında bu haberlerin yeniden üretilmesi. ANI, saklanan eserlerinin silinmesini de istedi. Mahkeme aynı gün dört mesele belirledi ve iki amicus curiae atadı. Yayıncı kuruluşları ve müzik sektörü ANI'yi, bir yapay zekâ girişimi ile iki politika kuruluşu OpenAI'yi destekleyerek davaya katıldı. ANI, Ekim 2024'te içerikleri için OpenAI'ye 7,5 milyon ABD doları karşılığında lisans teklif etmişti.

Hukuki soru

Mahkeme dört meseleyi inceledi. İlki, eğitim ABD'deki sunucularda yapıldığına göre Hindistan mahkemelerinin yetkili olup olmadığı ve 1957 tarihli Telif Hakkı Kanunu'nun bu eyleme uygulanıp uygulanamayacağıydı. İkincisi, ChatGPT'nin cevaplarının ANI haberlerinin ezberlenip aynen tekrarlanması ya da esaslı ölçüde çoğaltılması anlamına gelip gelmediğiydi. Diğer iki mesele birlikte ele alındı. Bunlar, eğitim amacıyla eserlerin saklanmasının çoğaltma hakkını ihlal edip etmediği ve bu kullanımın Kanun'un 52(1)(a) maddesindeki adil kullanım (fair dealing) istisnasına, özellikle araştırma dahil özel veya kişisel kullanım kapsamına girip girmediğiydi. Ticari amaçlı bir kullanımın bu istisnadan yararlanıp yararlanamayacağı da tartışıldı.

Karar

Yargıç Amit Bansal, 24 Temmuz 2026 tarihli kararında tedbir talebini reddetti. Eserlerin ABD'deki sunucularda saklanması, Hindistan'dan erişimle başlayan zincirin son halkası olduğundan mahkeme ilk bakışta yetkiliydi. ANI'nin sunduğu ChatGPT cevapları eğitimden sonraya aitti ve ezberlemeyi göstermiyordu; cevaplar RAG (bilgi getirmeyle desteklenen üretim) tekniğiyle üretilmişti ve haberlerle esaslı benzerlik taşımıyordu. 52(1)(a) maddesi ticari olmayan kullanımla sınırlı tutulamaz; araştırma da insanlarla sınırlı olmayıp makine öğrenmesini kapsar. Kullanım eğitimle sınırlıydı, pazarın ikame edildiğine dair kanıt yoktu ve kamu yararı vardı. ANI sitesini tarayıcılara kapatabilirdi ve zararı parayla karşılanabilirdi.

Neden önemli

Karar, Hindistan'da telifli haber içeriğiyle büyük dil modeli eğitilmesini esastan ele alan ilk mahkeme kararı olarak değerlendiriliyor. Mahkeme ABD'deki adil kullanım kararlarından yararlandı, ancak değerlendirmesini 52(1)(a) maddesine dayanan bir amaç testi ve bir hakkaniyet testi üzerinden yaptı. Bulguların ilk bakış niteliğinde olduğu ve davanın sonucunu bağlamayacağı kararda açıkça belirtildi. Mahkeme kamu yararını tartarken, eğitim için çok sayıda kaynaktan lisans alınması gerekirse büyük dil modeli geliştirmenin ekonomik açıdan sürdürülemeyeceğini ve tedbirin Hindistan'da geliştirilen modellere zarar vereceğini de dikkate aldı.

İlgili aşamalar

ANI, karara karşı Delhi Yüksek Mahkemesinin iki hâkimli dairesine (Division Bench) başvurdu. Basına göre daire 15 Eylül 2026'da OpenAI'ye tebligat yapılmasına karar vererek görüşünü istedi ve dosyayı Aralık 2026'da yeniden görüşmek üzere erteledi.