Burhan Doğuş Ayparlar

← Tüm kararlar

Almanya · 11 Kasım 2025

Şarkı sözlerinin dil modelinde ezberlenmesi çoğaltma sayıldı; OpenAI sorumlu tutuldu

Münih I Bölge Mahkemesi, şarkı sözlerinin ChatGPT modellerinde ezberlenmesini ve çıktılarda yeniden üretilmesini telif ihlali saydı; TDM istisnasını uygulamadı.

Mahkeme / kurum
Münih I Bölge Mahkemesi (Landgericht München I), 42. Hukuk Dairesi
Tarih
11 Kasım 2025
Esas / karar no.
GEMA v OpenAI, 42 O 14139/24
Durum
Kanun yolu açık

Olay

Almanya'da müzik eserleri üzerindeki hakları yöneten meslek birliği GEMA, OpenAI grubundaki iki şirkete karşı dava açtı. Dava, aralarında Kristina Bach ve Rolf Zuckowski'nin de bulunduğu tanınmış Alman yazarlara ait dokuz şarkının sözlerini konu alıyordu. GEMA'ya göre bu sözler ChatGPT'nin dil modellerinin eğitiminde kullanılmış ve basit istemlere verilen yanıtlarda büyük ölçüde aynen yeniden üretilmişti. GEMA ihlalin durdurulmasını, bilgi verilmesini ve tazminat istedi. Ayrıca değiştirilmiş sözlerin yazarlarına atfedilmesinin kişilik haklarını ihlal ettiğini ileri sürdü.

Hukuki soru

Mahkeme üç soruyu cevaplamak durumundaydı. Şarkı sözleri modelin içinde ezberlenmiş, yani çoğaltılmış mıydı? Böyle bir çoğaltma Alman Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (UrhG) §44b'sindeki metin ve veri madenciliği (TDM) istisnası kapsamında kalır mıydı? Sözlerin çıktılarda yeniden üretilmesi ve kamuya sunulmasından kullanıcılar mı yoksa modeli işleten şirketler mi sorumluydu? Mahkeme ayrıca değiştirilmiş sözlerin yazarlarına atfedilmesinin genel kişilik hakkını ihlal edip etmediğini değerlendirdi.

Karar

Mahkeme talepleri büyük ölçüde kabul etti. Sözlerle çıktıları karşılaştırarak ezberlemenin gerçekleştiğini tespit etti ve eserlerin modelde yeniden üretilebilir biçimde yer almasını çoğaltma saydı. TDM istisnası analize hazırlık niteliğindeki çoğaltmaları kapsar; eserler modelde kalıcı olarak çoğaltıldığında eser sahiplerinin ekonomik menfaatleri etkilenir ve istisnanın dayandığı varsayım ortadan kalkar. Çıktılardaki yeniden üretim de çoğaltma ve kamuya erişilebilir kılma haklarını ihlal etti. Eğitim verilerini seçen, model mimarisini belirleyen ve ezberlemeden sorumlu olan OpenAI'dir; kullanıcılar değildir. Mahkeme tazminat sorumluluğunu kabul etti, kişilik hakkına dayalı talebi reddetti.

Neden önemli

Karar, bir Avrupa mahkemesinin dil modelinin içeriğini doğrudan telif hukuku açısından değerlendirdiği ilk kararlardandır. Mahkeme, ezberlemenin çıktılar üzerinden ispatlanabileceğini kabul etti. İngiliz Getty Images v Stability AI kararında ise mahkeme, modelin eğitimde kullanılan eserleri depolamadığını ve yeniden üretmediğini kabul etmişti. Münih mahkemesinin TDM istisnasını dar yorumlayan yaklaşımı, istinaf sonucundan bağımsız olarak tartışmaların merkezinde kalacaktır.

İlgili aşamalar

OpenAI, 8 Aralık 2025'te karara karşı Münih Eyalet Yüksek Mahkemesi'ne (OLG München) istinaf başvurusunda bulundu (6 U 3662/25 e). GEMA'nın açıklamasına göre Münih Bölge Mahkemesi 31 Temmuz 2026'da GEMA'nın müzik üreten yapay zekâ hizmeti Suno'ya karşı açtığı davada da GEMA lehine karar verdi.