Olay
Davacı Yin, bir seslendirme sanatçısıdır. Kendi sesiyle seslendirilmiş eserlerin birçok tanınmış uygulamada yaygın biçimde dolaştığını fark etti. Yapılan inceleme, bu seslerin bir Pekin teknoloji şirketinin (birinci davalı) işlettiği platformdaki metinden sese dönüştürme ürününden geldiğini gösterdi. Davacı daha önce bir kültür ve medya şirketi (ikinci davalı) için sesli kitaplar kaydetmişti. Kayıtlar üzerindeki telif hakkı bu şirkete aitti ve şirket kayıtları bir yazılım şirketine (üçüncü davalı) verdi. Üçüncü davalı bu kayıtları malzeme olarak kullanıp bir yapay zekâ ses ürünü geliştirdi. Dördüncü davalı, ürünün satıldığı bulut hizmeti platformunu işleten Şanghay'daki bir ağ teknolojisi şirketiydi. Beşinci davalı ise ürünü çevrim içi hizmet satış sözleşmesiyle birinci davalıya satan Pekin'deki bir teknoloji geliştirme şirketiydi.
Hukuki soru
Mahkemenin, gerçek kişinin kişilik hakkı kapsamında korunan ses üzerindeki haklarının, kişinin kayıtlarından sentezlenen yapay zekâ sesine de uzanıp uzanmadığını belirlemesi gerekiyordu. Sentetik bir sesin hangi ölçüte göre “tanınabilir” sayılacağı da ayrı bir soruydu. Ayrıca kayıtlar üzerindeki telif hakkının, medya şirketine davacının sesini yapay zekâ eğitimi ve ticari bir ses ürünü için kullandırma yetkisi verip vermediği incelendi. Son olarak zincirdeki beş şirketten hangilerinin kusurlu olduğu ve nasıl bir sorumluluk taşıdığı değerlendirildi.
Karar
Mahkeme, gerçek kişinin ses üzerindeki haklarının tanınabilir olması koşuluyla yapay zekâyla üretilen sese de uzandığına karar verdi. Tanınabilirlik, ilgili alandaki sıradan dinleyicilerin sentetik sesi o kişiyle ilişkilendirip ilişkilendiremeyeceğine göre belirlenir. Somut olayda yapay zekâ sesi ton, tonlama ve üslup bakımından davacının sesiyle yüksek düzeyde tutarlıydı. Kayıtlar üzerindeki telif hakkı, davacının sesinin yapay zekâyla işlenmesine izin verme yetkisini kapsamıyordu. Birinci ve üçüncü davalıların yazılı özür dilemesine, ikinci ve üçüncü davalıların 250.000 yuan ekonomik zararı müteselsilen ödemesine hükmedildi; diğer talepler reddedildi.
Neden önemli
Karar, Çin'de yapay zekâyla üretilen ses üzerindeki kişilik haklarına ilişkin ilk karardır. Bir kayıt üzerindeki telif hakkını, o kayıtta yer alan sese ilişkin kişilik değerinden ayırır. Böylece kayıtları kullanma lisansı, tek başına ses klonlamaya izin anlamına gelmez. Tanınabilirlik ölçütü, sentetik seslerle ilgili uyuşmazlıklarda mahkemelere uygulanabilir bir ölçüt sunar ve ses taklidine dayanan deepfake içerikler için de yol gösterir.
İlgili aşamalar
Karar açıklandıktan sonra taraflar kanun yoluna başvurmadı ve karar kesinleşti.