Olay
Borç veren bir kişinin terekesini yöneten vasiyeti tenfiz memurları, verilen kredilerin tahsili için dört kardeşe ve şirketlerine karşı fiilen birlikte görülen üç dava açtı. Davalıların 7 Temmuz 2025 tarihli kapanış beyanında dosya avukatı gerçekte bulunmayan iki karara atıf yaptı: birinde gerçek bir dava adı başka bir kararın künyesiyle birleştirilmişti, diğeri tümüyle uydurmaydı ve ikisi de ileri sürülen ilkeyi desteklemiyordu. Durumu davacı vekilleri cevap beyanında fark etti. Dosya avukatı, beyanı hazırlarken başka bir avukattan yardım aldığını bildirdi; o avukat da ilk taslağı sonradan bürodan ayrılan bir hukuk asistanının hazırladığını ve yapay zekâ kullanılıp kullanılmadığını bilmediğini söyledi. Mahkeme esası 3 Kasım 2025'te karara bağlayıp bu konuyu ayrı karara bıraktı.
Hukuki soru
Mahkeme, avukatlar aleyhine kişisel yargılama gideri kararı verilip verilmeyeceğini, kime karşı ve hangi tutarda verileceğini belirleyecekti. 2021 tarihli Mahkeme Kuralları'nın 21. Emir 6. kuralı, giderlerin makul olmayan biçimde doğmasından sorumlu ‘avukat’ aleyhine böyle bir karara izin veriyor; dosyada vekil olarak görünmeyen ikinci avukatın da bu kapsama girip girmediği sorusu doğuyordu. Mahkeme, Ridehalgh v Horsefield kararındaki üç aşamalı testi uyguladı: davranışın usulsüz, makul olmayan veya ihmalkâr olup olmadığı, karşı tarafa gereksiz gider doğurup doğurmadığı ve tazminin hakkaniyete uygun düşüp düşmediği. İki avukat da sorumluluğu kabul edip birlikte 1.500 Singapur doları ödemeyi önerdi ve meselenin taraflar arasında çözülmesini istedi.
Karar
Hâkim S Mohan, 6 Mart 2026 tarihli kararında, 21. Emir 6. kural veya mahkemenin doğal yetkisi uyarınca, dosyada vekil olarak görünmese bile davranıştan sorumlu her avukat aleyhine kişisel gider kararı verilebileceğine hükmetti. İki avukatın davranışını da usulsüz buldu. Dosya avukatının devredilemez bir yükümlülüğü vardı, beyanı imzalayarak her atfın sorumluluğunu üstlenmişti ve içtihat dosyasında bu kararların bulunmaması bir uyarı işareti olmalıydı. İkinci avukat ise hukuk asistanını denetlememiş ve atıfları kontrol etmemişti. İkisi de yapay zekâ kullanılıp kullanılmadığını açıklayamadı; mahkeme bunu kuvvetle muhtemel gördü. Meselenin özel olarak çözülmesi talebini ve önerilen tutarı reddederek her birinin tam tazmin esasına göre 5.000 Singapur doları ödemesine karar verdi.
Neden önemli
Karar, Singapur'da avukatların uydurma içtihada atfını konu alan ilk yayımlanmış karar olan Tajudin'in (Eylül 2025) ardından geldi. Atıflar davanın merkezindeki bir meseleye, borç verenin istisna kapsamındaki bir ödünç veren olduğunun ispat yüküne ilişkin olduğu için mahkeme çok daha yüksek bir tutar belirledi. Mahkeme, Singapur Yüksek Mahkemesi Registrar'ının 2024 tarihli yapay zekâ genelgesine atıfla yapay zekâ kullanımının tek başına sakıncalı olmadığını, ancak mahkemeye sunulan her şeyin avukat tarafından doğrulanması gerektiğini vurguladı. Perde arkasında beyan hazırlayan avukatın da yaptırımla karşılaşabileceğini kabul etti ve ileride disiplin yoluna gidilebileceği uyarısında bulundu.
İlgili aşamalar
Esasa ilişkin karar: Tan Hai Peng Micheal v Tan Cheong Joo [2025] SGHC 217 (3 Kasım 2025). Kararın atıf yaptığı Tajudin bin Gulam Rasul v Suriaya bte Haja Mohideen [2025] SGHCR 33 (29 Eylül 2025) kararında bir yazı işleri hâkimi (Assistant Registrar) avukata şahsen 800 Singapur doları gider ödetmişti. Mahkeme ayrıca kendini avukatla temsil ettirmeyen tarafların uydurma atıflarına ilişkin Forbes Monaco APAC v Kawajiri Seiji [2026] SGHC 16 ve Landscape Engineering v Dot Safety Solutions [2025] SGHC 214 kararlarını andı. 5.000'er Singapur dolarlık kişisel giderler, 180.000 Singapur dolarlık toplam yargılama giderinin içindedir; davalılar 170.000, iki avukat ise ayrı ayrı 5.000 Singapur doları öder. Mahkeme, avukatların bu tutarları müvekkillerine yansıtmasını da yasakladı. Karara karşı bir kanun yoluna başvurulduğu bilgisine ulaşılamadı.